Hoe beschermd is een interieur | Vakblad Vitruvius

Hoe beschermd is een interieur | Vakblad Vitruvius — Eigenlijk dekt de titel van dit bericht de lading niet helemaal, maar het omschrijft wel het centrale thema van dit bericht over het artikel in Vitruvius dat je hieronder kunt lezen en downloaden. De volledige titel luidt: ‘De mantel der bescherming. De Laurentiuskerk van Joseph Cuypers en Jan Stuyt als toetssteen’.1 

Het verhaal bestaat uit twee delen:

  • Het eerste stuk gaat over een paar hardnekkige broodjes aap (of zo je wil: broodje aapverhalen):
    • Dat de bescherming van een rijksmonument wordt beperkt tot wat in de redengevende omschrijving staat.
    • Dat dat met name consequenties zou hebben voor het interieur dat immers vaak niet of onvolledig beschreven wordt.
    • En dat redengevende beschrijvingen niet aangepast kunnen worden. We bespreken de oplossing van een parallel register – in de trant van Reliwiki – waardoor actuele onderzoeksgegevens betrokken kunnen worden bij de besluitvorming rond restauratie, herbestemming et cetera. 
  • In het tweede stuk wordt het verhaal over regels en wetten aangekleed met enkele bevindingen uit het onderzoek naar de Laurentiuskerk van Joseph Cuypers en Jan Stuyt in ’t Ginneken (1902) in het kader van #KunstinBreda.2 Het sluit aan bij ons pleidooi om ook de iconografie van het gebouw en zijn inrichting een plaats te geven bij de herbestemming van kerkgebouwen.3

Hebben we je nieuwsgierig gemaakt? Lees dan verder hierna. Je kunt het scherm vergroten door op het rechter icoontje te klikken, direct naast de downloadknop, in het raamwerk hieronder. 

De mantel der bescherming, Laurentiuskerk Ginneken, Vakblad Vitruvius juli 2021 (bitly 2TXbZnz-VanHH2Org)

Feedback

Van Leo Dubbelaar, secretaris van het Cuypersgenootschap, kreeg ik interessante feed back die ik hier graag opneem:

Jouw artikel had ik al enige tijd geleden in Vitruvius gelezen en juist de (verouderde) redengevende beschrijvingen in het rijksregister zijn voor mij een doorn in het oog. In ieder geval is al juridisch duidelijk dat aard- en nagelvaste elementen onder de bescherming vallen tenzij het expliciet in het register wordt opgemerkt. Overigens maak ik mij ook zorgen over de beschrijvingen van de nieuwe wederopbouwmonumenten 1958-1965 en oorlogsmonumenten. De beschrijvingen zijn weer een paar regels, maar helaas geen link naar de bijlagen die uitgebreider zijn.

Overigens kan ambtshalve de beschrijvingen worden aangepast en hoef je niet eerst een uitvoerige ambtelijke procedure voor op te tuigen. Zo is de kerk van Horssen onlangs als kerkgebouw beschermd terwijl het vroeger een bescherming vanwege had. Ook hier wordt het interessant. De RCE wil van hun “vanwege” monumenten af. Al hebben ze nog geen antwoord op de vanwege bescherming van een prachtig 17e-eeuws praalgraf in het kerkje van Veenhuizen bij Heerhugowaard. Het kerkje zelf is van begin jaren ’70. En dan maar niet te spreken over de historische orgels in nieuwe niet-monumentwaardige kerken.

Dit is goed nieuws, want de RCE – en de overige bestuurslagen met een erfgoedtaak – overheden hebben nu nog minder reden om te dralen met het opzetten van een digitale snelweg voor alle relevante informatie voor beheer, behoud en bestemming van monumenten. Tot die tijd kunnen we voor kerkelijk erfgoed redelijk goed terecht bij Reliwiki!4

Laten we vooral hopen dat het artikel voldoende bereik heeft om ervoor te zorgen dat we de mythes over wat er nu precies beschermd is, achter ons kunnen laten.

;-) B&M

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Verwijzingen

  1. Dit artikel kan geciteerd worden als Hubar, Bernadette van Hellenberg en Marij Coenen (red.). “De mantel der bescherming. De Laurentiuskerk van Joseph Cuypers en Jan Stuyt als toetssteen”. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 14 (2021): 15-23.
  2. Hubar, Bernadette van Hellenberg. #KunstinBreda | Religieuze kunst, Waardestellingen van uitmonsteringen en clusters. Onder redactie van Marjanne Statema en Marij Coenen. Ohé en Laak/Breda: VanHH.org i.o. gemeente Breda, 2017. Zie verder op deze site: ’n Project in verrassend Breda.
  3. Zie Iconografische bron ontsloten deel 1 | Thompson en de nieuwe Bavo.
  4. Zie het bovenstaande artikel in Vitruvius, pp. 16; 18.
Sociale media en erfgoed

VanHellenbergHubar.Org zet sociale media in zowel om nieuws over kunst, cultuur & erfgoed te delen als om vragen te stellen en zo kennis te vergaren. Centraal hierin staat onze Facebookpagina: https://bit.ly/Facebook-VanHH2all

Ga eens kijken en deel de berichten over erfgoed – rood, blauw en groen of welke kleuren ook – zodat ze een nog grotere actieradius bereiken!

Je kunt ons en andere onderzoekers ook helpen door deze pagina te delen via de knop delen onderaan de pagina (graag de hashtags #erfgoedwet #bescherming #rijksmonument gebruiken).

Verkorte link van dit item: http://bit.ly/2TXbZnz-VanHH2Org of VanHH.org/?p=17744

Deze pagina is 8/6/23 bijgewerkt.

Onze artikelen in vakblad Vitruvius

Let op! Onze website is in transitie, waardoor verschillende links en URL’s tijdelijk zijn uitgeschakeld!
_________

Onze artikelen in vakblad Vitruvius — Waarover hebben we het afgelopen decennium in vakblad Vitruvius geschreven? Dat vind je hieronder en – niet geheel onverwacht – komt daar een aantal leidmotieven uit: monumentale schilderkunst, Jan en Kees Dunselman, glaskunst, de architecten Cuypers, en iconografie en symboliek.

In 2024 is tot ons grote leedwezen het laatste nummer van Vitruvius verschenen. In ons laatste artikel hebben we uitgever Robert Diederiks bedankt voor zijn inzet en de ruimte die hij ons heeft gegeven. Ook al was vier keer per jaar een artikel leveren niet gering, we hebben dankzij dit blad telkens de gelegenheid gehad om nieuwe inzichten en vondsten als gevolg van onze onderzoeksprojecten te presenteren. Dat was een groot goed.

Deze slideshow vereist JavaScript.

Nota bene — De links hieronder verwijzen vrijwel allemaal naar een item op deze site, waar het betreffende artikel is ingebed. Bij de artikelen waar dat nog niet het geval is, word je doorgelinkt naar een verzamelmap op onze server. Daar kun je ze inzien en downloaden.

De gerelateerde projecten verwijzen naar de koppen onder het tabblad ‘Projecten &‘. 

  1. Hubar, Bernadette van Hellenberg, en Marij Coenen. ‘De Joseph Cuypers Collectie in kort bestek’. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 17 (2024): 22-38. VanHH.org/?p=19640
    • Gerelateerde project: De Joseph Cuypers Collectie.
  2. Hubar, Bernadette van Hellenberg en Marij Coenen. “Bien étonnés. Jan Toorop en Joseph Cuypers”. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 17 (2024): 15-25. VanHH.org/?p=19578
    • Gerelateerde projecten &: Joseph Cuypers Collectie, nieuwe Bavokathedraal/KoepelKathedraal Haarlem, De genade van de steiger.
  3. Hubar, Bernadette van Hellenberg, en Marij Coenen. ‘Tussen vondsten en bronnen! De Catharinakerk te Eindhoven, deel 2’. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 16 (2023): 12-24. VanHH.org/?p=19288
    • Gerelateerde projecten &: Archiefonderzoek Catharinakerk te Eindhoven, Waardenstellend onderzoek Catharinakerk te Eindhoven, Cuypers assortiment.
  4. Hubar, Bernadette van Hellenberg en Marij Coenen, De Cuyperskamer bij de Eusebiuskerk te Arnhem, Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals, 16 (2023): pp. 14-22. VanHH.org/?p=19098
    • Gerelateerde projecten &: Joseph Cuypers Collectie, De muziek van het licht, Cuypers assortiment.
  5. Hubar, Bernadette van Hellenberg en Marij Coenen. ‘Kerstverhaal in de Poolse kapel van Breda’. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 15 (2022): 22-27. VanHH.org/?p=19053
    • Gerelateerde project &: #KunstinBreda, De genade van de steiger. 
  6. Hubar, Bernadette van Hellenberg, en Marij Coenen. ‘Wat de archieven kunnen vertellen! De Catharinakerk te Eindhoven, deel 1’. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 15 (2022). VanHH.org/?p=18946 
    • Gerelateerde projecten &: Archiefonderzoek Catharinakerk te Eindhoven, Waardenstellend onderzoek Catharinakerk te Eindhoven, Cuypers assortiment.
  7. Hubar, Bernadette van Hellenberg. ‘Helpende handen voor kasteel Borgharen’. Onder redactie van Marij Coenen. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 15 (2022): 12–19. VanHH.org/?p=18887.
    • Gerelateerde projecten &: Cuypers assortiment.
  8. Hubar, Bernadette van Hellenberg. ‘Tussen expressionisme en de Beuroner school. Lambert Lourijsen in de Agathakerk te Zandvoort van Pierre J.J.M. Cuypers’. Onder redactie van Marij Coenen. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 15 (13 april 2022): 16–25. VanHH.org/?p=18761
    • Gerelateerde projecten &: #JCC (Joseph Cuypers Collectie), Nieuwe Bavo/KoepelKathedraal Haarlem, De genade van de steiger.
  9. Hubar, Bernadette van Hellenberg, en Marij Coenen. ‘Nederlands Religieus Erfgoed op Facebook | Tussen foto’s en fragmenten. Deel 2’. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 16 (2022): 14–23. http://bit.ly/3FRBppt-VanHH2Org
    • Gerelateerde projecten &: #JCC (Joseph Cuypers Collectie), Topic spolia in #Kerkverhalen. 
  10. Hubar, Bernadette van Hellenberg en Marij Coenen. ‘Nederlands Religieus Erfgoed op Facebook | Tussen data en debat | Deel 1’. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 14 (2021: 21-28. http://bit.ly/3o7UJZW-VanHH2Org
    • Gerelateerde projecten &: #JCC (Joseph Cuypers Collectie), #KunstinBreda 
  11. Hubar, Bernadette van Hellenberg en Marij Coenen. “De mantel der bescherming. De Laurentiuskerk van Joseph Cuypers en Jan Stuyt als toetssteen”. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 15 (2021): 22-30. http://bit.ly/2TXbZnz-VanHH2Org
    • Gerelateerde projecten &: #JCC (Joseph Cuypers Collectie), #KunstinBreda.
  12. Hubar, Bernadette van Hellenberg, en Marij Coenen. ‘Jan en Kees Dunselman. Een kwestie van factuur (deel 2)’. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 15 (2021): 12–20. www.VanHH.org/?p=17289 
    • Gerelateerde projecten &: #JCC (Joseph Cuypers Collectie), De Laurentius & Elisabeth Kathedraal te Rotterdam, De genade van de steiger.
  13. Hubar, Bernadette van Hellenberg, en Marij Coenen. ‘Jan en Kees Dunselman. Kerkschilders van niveau (deel 1)’. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 15 (2020): 18-25. http://bit.ly/3gZdjOq-Dunselman
    • Gerelateerde projecten &: #JCC (Joseph Cuypers Collectie), De Laurentius & Elisabeth Kathedraal te Rotterdam, De genade van de steiger.
  14. Hubar, Bernadette van Hellenberg, en Marij Coenen. ‘Cuypers’ voetsporen met 80 kilometer per uur. De betonbak van de N280 te Roermond’. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 13 (2020): 18–24. https://bit.ly/2UuS4KF
    • Gerelateerde projecten &: #JCC (Joseph Cuypers Collectie), Cuypers assortiment.
  15. Hubar, Bernadette van Hellenberg. ‘Pyrofotografie in huize Liesbosch’. Onder redactie van Marij Coenen. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 13 (2020): 21–27. Download onder deze link.
    • Gerelateerde projecten &: #JCC (Joseph Cuypers Collectie), #KunstinBreda.
  16. Hubar, Bernadette van Hellenberg, en Marij Coenen. ‘De Ark van het Verbond en de ‘spolia Ægyptiorum’’. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 13 (2020): 20–23. Download onder deze link
    • Gerelateerde projecten &: #JCC (Joseph Cuypers Collectie), De nieuwe Bavokathedraal | KoepelKathedraal Haarlem.
  17. Hubar, Bernadette van Hellenberg. ‘Door het oog van de kunstenaar. Clemens Merkelbach van Enkhuizen.’ Onder redactie van Marij Coenen. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 12 (2019): 22–26. http://bit.ly/354tmUm-VanHH2org
    • Gerelateerde projecten &: Cuypers assortiment.
  18. Hubar, Bernadette van Hellenberg. ‘Het expressionistische wegkruis van Leen Douwes in Breda’. Onder redactie van Marij Coenen. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 11 (2018): 8–13. http://bit.ly/2B6AMYg-Vitruvius
    • Gerelateerde projecten &: #KunstinBreda, De genade van de steiger.
  19. Hubar, Bernadette van Hellenberg. ‘Een tweede Salomon in Rotterdam. De context van de schilderingen van Kees Dunselman in de Laurentius & Elisabeth Kathedraal te Rotterdam’. Onder redactie van Marij Coenen. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 11 (2018): 19–25. http://bit.ly/2IJISdn-VanHH2org
    • Gerelateerde projecten &: #JCC (Joseph Cuypers Collectie), De Laurentius & Elisabeth Kathedraal te Rotterdam.
  20. Hubar, Bernadette van Hellenberg. ‘De architecten Cuypers en het Vitruvianisme’. Onder redactie van Marij Coenen. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 12 (2018): 18–27. http://bit.ly/2zqa7qm-VanHH2Org
    • Gerelateerde projecten &: #JCC (Joseph Cuypers Collectie), Cuypers assortiment.
  21. Hubar, Bernadette van Hellenberg. ‘Balanceren tussen figuratief, decoratief en abstract’. Onder redactie van Marij Coenen. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 10 (2017): 10–15. Download onder deze link.
    • Gerelateerde projecten &: #KunstinBreda, De genade van de steiger.
  22. Hubar, Bernadette van Hellenberg. ‘Het poepende mannetje op de nieuwe Bavo’. Onder redactie van Marij Coenen. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 10 (2017). https://bit.ly/2uvRDD0-VanHHOrg
    • Gerelateerde projecten &: De nieuwe Bavokathedraal | KoepelKathedraal Haarlem.
  23. Hubar, Bernadette van Hellenberg. ‘De nieuwe Bavo te Haarlem, Ad orientem, Gericht op het oosten’ (samenvatting). Onder redactie van Marij Coenen. Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 10 (april 2017): 6–11. www.VanHH.org/?p=8536  
    • Gerelateerde projecten &: De nieuwe Bavokathedraal | KoepelKathedraal Haarlem.
  24. Hubar, Bernadette van Hellenberg, ‘Retort in het borgingsproces, De erfgoedSWOT© en de Wederopbouwkernkwaliteiten in de AMvB Ruimte’, in: Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 4, nummer 13 (2010): 16-21 en 5, nummer 14 (2011): 18-25. Wederopbouw-erfgoedSWOT

Je kunt alle artikelen in vakblad Vitruvius online lezen via deze link.

*

Nog even kort op een rij de belangrijkste projecten die tot de artikelen in vakblad Vitruvius hebben geleid:

Wil je meer weten over de artikelen in dit tijdschrift? Raadpleeg dan de site van vakblad Vitruvius, waar de nummers vanaf het begin in 2007 tot en met 2020 online staan.

Sociale media, delen en erfgoed

VanHellenbergHubar.Org zet sociale media in zowel om nieuws over kunst, cultuur & erfgoed te delen als om vragen te stellen en zo kennis te vergaren. 
Daarvoor maken we gebruik van de media die hieronder bij delen staan vermeld.

Help mee om de erfgoedverhalen verder te verspreiden door ze via een of meer van die knoppen te delen. 
Het zou helemaal fijn zijn als je daarbij een hashtag gebruikt, zoals #vakbladVitruvius, #architectenCuypers, #kerkelijkerfgoed, #polychromie, #monumentaleschilderkunst, #muurschilderkunst, #leendouwes, #wegkruis, #jandunselman, #keesdunselman, #genadevandesteiger, #nieuwebavo, #koepelkathedraal, #JCC, #JosephCuypers.

Verkorte link van dit item: http://bit.ly/VHH-org

Sowieso is delen ons motto, dus iedereen mag gebruik maken van de gegevens die op deze site staan, maar wel binnen de termen van de Creative Commons licentie.*

;-) B&M

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


En suivant …

Voor deze site hanteerden we de Creative Commons licentie, gespecificeerd onder deze link: http://bit.ly/Copyright-CC-BY-NC-SA-4-0. Met de ongebreidelde roofzucht van Ai zijn we teruggekeerd naar het volledige copyright: © Van Hellenberg Hubar & Coenen. Dat geldt ook voor onze pagina’s op Blogger

Verkorte links van dit item: http://bit.ly/3tXp8JW-Vitruvius of VanHH.org/?p=17518