Maskerade | Gedichten bij een installatie van Betteke Derix

Maskerade | Gedichten — De cyclus Maskerade kwam spontaan tot stand, toen ik in februari 2021 voor een gezamenlijke wandeling bij glaskunstenares Betteke Derix was en ze me een blik gunde op haar toen nog onvoltooide installatie in klein formaat voor de manifestatie InBeeld 2021 (thema identiteit).1 Zomaar opeens was het er: de connectie, de vonk, noem maar op. ‘Mag ik een gedicht bij dit werk schrijven’, vroeg ik haar. Haar ja mondde uit niet in één, maar drie gedichten die hieronder te zien zijn in de diapresentatie; zowel in hun geheel en als in de vorm van toepasselijke stukjes bij de afbeeldingen.

In de presentatie heb ik geprobeerd om iets van het ruimtelijke effect van de installatie over het voetlicht te brengen. Als gevolg van corona moest InBeeld2021 afzien van een fysieke tentoonstelling. Vooral de driedimensionale kunst heeft daarvan te lijden en dat geldt voor een installatie al helemaal: voor dat type kunst is de factor beweging, waardoor je het werk vanuit verschillende gezichtshoeken kunt waarnemen, essentieel. Wie beweegt laat dat wat statisch is, vanzelf meebewegen en dat maakt zo’n werk levendig. Wat Betteke Derix vanuit het ene punt zomaar bij elkaar lijkt te hebben geplaatst, ontvouwt zich op een andere plaats als een snoer van gelijkgestemde hoofden en elders weer als een dans die op beginnen staat. Overal zit interactie. Dit zorgt ervoor dat Maskerade in de meest directe zin van het woord veelzijdig is.

Zelf heeft Betteke Derix, werkzaam als rechter bij de rechtbank Limburg in Roermond, als informatie bij haar installatie het volgende doorgegeven aan de organisatie. 

  • Maten: Ongeveer 30×40 cm en 35 cm hoog.
  • Materiaal: parfumflesjes (van glas), gips, glas, metaal en verlichting.
  • Toelichting Identiteit (het thema van InBeeld 2021): Voor mij bestaat dat in dit werk uit: mijn parfumflesjes en verschillende hoofden met elk een verschillend masker/doek voor. Mijn vak: veel verschillende mensen zien, horen en beslissingen nemen. Elk heeft wel iets af te schermen. Waar moet ik doordringen, wat moet ik weten om te beslissen. Hoe weet men zich gehoord. En tegelijkertijd brengt dat ook reflectie met zich mee. Zie ik iets van mezelf terug in de weerschijn/blik van de ander. Kijkend luisteren.

De gedichten en de diapresentatie zijn als onderdeel van de installatie door InBeeld 2021 op de webpagina met de inzending van de ECI-Cultuurfabriek geplaatst.2 Ik voel me vereerd dat Betteke mijn naam aan haar kunstwerk heeft toegevoegd. 

;-) Bernadette

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Verwijzingen
  1. InBeeld 2021 staat voor de prijs voor de beeldende amateurkunst in Nederlands- en Belgisch-Limburg. Voor de Nederlandse provincie Limburg wordt deze manifestatie georganiseerd door Huis voor de Kunsten in Roermond. Voor meer informatie bezoek de website en voer in het zoekscherm in: InBeeld.
  2. Voor de ECI-Cultuurfabriek volg deze link.
  3. Dinsdag 15 juni werden de finalisten bekend gemaakt. Hoewel we buiten de boot zijn gevallen, was en blijft het voor mij een heerlijk project. 
Maskerade op de site van InBeeld2021. Screenshot bvhh.nu 2021.

Maskerade op de site van InBeeld2021. Screenshot bvhh.nu 2021.

Om nog eens na te lezen …

… en aan te refereren of te gebruiken, de tekst van het gedichten.

Citeren mag – of het nu helemaal is of dat je er stukjes uit haalt – maar wel onder de voorwaarde dat mijn naam en die van Betteke Derix worden vermeld en er geen commerciële toepassing plaatsvindt.

Met open vizier

De blik door glas gefilterd
Het onzegbare voorbij
Flaneren zij langs het oog
Hun elegante gestalten
Voetloos glijdend in een traag
vloeiend contrapost
Het hoofd recht of in een knik
maken zij contact
Met open vizier
Transparant, niets verhullend
tot het moment
dat het licht invalt
en de spiegeling van het glas
de oogopslag laat verdwijnen
de ontmoeting beperkt
tot een spiegelbeeld
van wie kijkt

Koppige taal

Als langstelige bloemen
uit de hof van vrouwe Justitia
werden ze geschikt,
de een na de ander
De waanwijze filosoof
zijn visie op het recht paraat
De blik standvastig, maar o ...
het verhaal erachter verzwegen
De arrogante rapper
de krullenkop schuin, de lippen getuit,
Ongenaakbaar achter glas
Mij maak je niks
Zei ook de jongen met hanekam
Maar toch nog kinderen
Op het oog vrij om te spreken,
maar hun verhaal dooft achter beslagen glas
dat soms niet alleen de ogen
maar ook de mond afdekt
De jonge non-descripte vrouw,
ieders buurvrouw om de hoek
wat is haar verhaal?
Wordt ze geslagen door haar man?
Heeft ze geld witgewassen?
Was ze te goed van vertrouwen?
Achter haar de vreemde woeste man,
de zonderling, de dakloze die al te vaak
in het portiek van de rechtbank slaapt
En wie zijn toch die androgyne figuren
de schedels met hun grote dak vol knobbels
waaronder het gist van de verhalen
gesublimeerd achter glas?
Zij hoorde hen aan en las hun gezicht
en vertaalde de weerschijn voor hun ogen
in een vonnis

Pas de dix et moi

Geen burgers van Calais
waartussen ik me bevond
verdwaald op Gullivers reizen
dwalend tussen pylonen
lichtvoetig verbonden door
een groene draad van kop tot voet
De zachte curve van hun lijf
nodigt me uit tot een pas de deux
Pas de deux, pas de dix et moi
Volg ik de patronen van een reidans
tastend naar hun afwezige handen
op akkoorden die niemand hoort
zacht ontsnappend aan hun stenen lippen
vormen wij een spel
waarin de tijd even pauzeert

Nota bene — Al mijn werk valt onder de CC-BY-NC-SA licentie. Er mag dus, zoals hiervoor aangegeven, vrijelijk gebruik van gemaakt worden, onder voorbehoud van naamsvermelding en geen commercieel gebruik. Dat geldt zowel voor de tekst als het beeldmateriaal in de presentatie.

Graag nodig ik je uit om dit item te delen. Dat kan via de knop delen onderaan de pagina. Het zou helemaal fijn zijn als je daarbij de hashtag #InBeeld2021 gebruikt.

Verkorte link van het item: http://bit.ly/34QftL6-VanHH2org

Revisited | Sinterklaas 2011

Revisited — Toen ik vorig jaar (2017) startte met de rubriek ‘Gedicht op maandag’, voelde ik me rond Sinterklaas zowaar overvallen door de Goedheiligman, wat toch vreemd is voor een jaarlijks terugkerend feest. ‘Doe ik nu net alsof er niets aan de hand is, of speel ik er op in?’ Het werd het laatste. Ditmaal gaan we naar 2011, naar het gedicht wat ik voor Annelei Engelberts schreef, nadat ze mij het mooie boekje met ‘Brieven aan een jonge dichter’ van Rainer Maria Rilke als Sinterklaascadeau had gestuurd.* Annelei en ik hadden niet lang daarvoor de bundel Sur place* geproduceerd, zij de tekeningen en ik de gedichten, dus het leek me voor de variatie wel aardig om zelf eens een poging te wagen om lijnen op ‘t papier te zetten. Aandoenlijk vond ze het.

Revisited | Collage Sinterklaas met Annelei Engelberts, 'Sur place' en R.M. Rilke (2011). bvhh.nu 2018

En suivant

Voor 2011 gorden wij ons aan
het kompas gericht op
Spaanse krochten het
kerkhof der verloren boeken
achterna
waar vreemd genoeg
niet veel
te wachten staat

De sjamaan die van Turkije kwam
en schimmel en knecht
kreeg toebedeeld van
Wodan
die allesheerser
wereldwijd opgetuigd
met namen van Zeus
of Allah of Jahweh
of Demiourg, architect
van het universum
Die wijze wit bebaarde man
met tabbard, mijter en staf
als gekerstende insigniën
een koning te paard zijn
zwarte schildknaap
een tegenspeler
archetypes

… aartsbeelden
waarvan ieder
van ons
ze in het gedeelde
geheugen bezit
Daar liggen de verhalen
die oeroud
gezaaid zijn
in ons bloed
en af en toe
ruisend
op onze hartslag
naar boven dringen
tot
bewustzijn hun
een kleed aantrekt
dat wij met
onze zintuigen
omhelzen.

Laat dat het
avontuur zijn
dat in 2011
wacht.

Bernadette van Hellenberg Hubar & Annelei Engelberts in Soissons (2009). Foto Poul de Haan.

__________________________________

Naschrift — Annelei en ik hebben elkaar leren kennen tijdens een van de excursies van ‘Kunst der vormen’.* Ik vertelde haar dat ik al enige tijd zocht naar iemand om een bundel mee te maken: mijn partner de tekeningen en ik de gedichten. Ze reageerde heel spontaan dat zij dit wel wilde proberen. Van haar werk heb ik om te beginnen dankbaar gebruik gemaakt voor de bundel Poèmes de Picardie (2009). Daarna hebben we een jaar samengewerkt aan Sur Place. Met haar Delftse stedenbouwkundige achtergrond leek het haar aardig om iets te doen met een stad, en dan wel een met een interessant stedenbouwkundig verleden. Het werd Roermond, een stad waar ik zoveel onderzoek heb gedaan dat de bijzondere onderwerpen voor het oprapen lagen. Hoogleraar Peter Nissen was dat jaar bezig met zijn grote monografie over Roermond en nog altijd ben ik hem dankbaar dat hij tijd vrijmaakte om mijn historische post scriptum te lezen. Dat is mijn makke … ik kan niet zomaar gedichten over de schutting gooien, ik wil de lezer ook graag voeden met informatie om ze te interpreteren. Of dat nog steeds een taboe is in schrijvend Nederland, weet ik niet en dat boeit me ook niet zo.

En dan Rilke met zijn adviezen aan een jonge dichter. Goede wijn behoeft geen krans en dat geldt ook hiervoor. Je zou iedereen zo’n liefdevolle mentor gunnen en misschien heeft iedereen die ook wel nodig. Wat ik in ieder geval al die jaren ter harte genomen heb is Rilke’s opmerking ‘Kunstwerken zijn van een oneindige eenzaamheid en met niets zo weinig nader te komen als met kritiek. Alleen liefde kan ze omvangen, bewaren en recht doen wedervaren.’* Bij geen enkel poëtengezelschap heb ik me aangesloten, geen enkel forum heb ik opgezocht. Alleen in binaire sferen deel ik de gedichten uit, laat ik ze los in de wereld, geef ik ze vleugels door mijn periodieke rubriek ‘Gedicht op maandag’.

Hoe vreemd dat ook schijnt te zijn, Rilke heeft bij mij een bijzondere plaats gekregen in het boek over de nieuwe Bavo, en wel bij de Unvollendete. Het was de inmiddels oud-plebaan van de kathedraal die me attendeerde op het gedicht uit Das Stundenbuch (1905) over de niet te voltooien kathedraal. Ik heb dit gedicht van Rilke eerder aangehaald bij het gedicht ‘Atomen’ uit de minicyclus over de Medersa Ben Youssef in Marrakesh.*

Tja, en dan het onvermijdelijke onderwerp … Zwarte Piet. Ik herhaal hier wat ik op Facebook in besloten kring al heb gezegd naar aanleiding van de afgewogen blog van Jaïr Cijntje: ‘Dit is zo’n discussie waar ik buiten wil blijven, omdat ik de escalatie op z’n zachtst gezegd verontrustend vind. Maar eerlijk is eerlijk … dit is een evenwichtig verhaal [van Jaïr Cijntje]. En als we alles terzijde schuiven – ook de cultuurhistorische argumenten die heel valide (kunnen) zijn – dan gaat het alleen nog maar om de menselijke maat’.*

In mijn gedicht refereer ik aan archetypen. Hoe sterk dat achteraf voor deze discussie op blijkt te gaan, onthullen twee jonge filosofen in hun artikel over het ‘feest van impliciet racisme’.*

Is december geen mooie maand om te wijden aan de menselijke maat?

Alle Menschen werden Brüder!*

B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!  


Bronnen en verdere informatie

De * in de tekst hierboven verwijst naar de volgende bronnen (opgemaakt met Zotero):

  • Rilke, Rainer Maria, en Theodor Duquesnoy (vertaling). Brieven aan een jonge dichter. Amsterdam: Balans, 2009.
  • Engelberts, Annelei, en Bernadette van Hellenberg Hubar. Sur place, Roermond in dertien beeldgedichten. 1ste dr. Amsterdam/Ohé en Laak, 2011. http://bit.ly/Surplace-2011. Daarna hebben we samen Wikken en wegen gemaakt, in opdracht van de Rechtbank Roermond toen deze opging in de Rechtbank Limburg (2013-2014).
  • Surf daarvoor naar deze link.
  • Rilke, Brieven aan een jonge dichter, p. 16.
  • Hubar, De nieuwe Bavo, p. 163, Rilke, Ranson en Hutchinson, Rainer Maria Rilke’s The Book of Hours, pp. 19-10, 201 (blijkens p. 201 schreef Rilke dit gedicht uit Das Stundenbuch (1905) in 1899). Van Ogtrop had dit gedicht weer doorgekregen van Eric Ottenheijm, assistent hoogleraar Joodse en bijbelse studies. De gecursiveerde woorden zijn van toepassing op het aanzien van de nieuwe Bavo. Het roept natuurlijk de vraag op of Joseph Cuypers dit ooit heeft gelezen. Mocht dat zo zijn, dan is het vast een feest van herkenning voor hem geweest. Surf naar het gedicht ‘Atomen’ uit de minicyclus over de Medersa Ben Youssef in Marrakesh via deze link.
  • Cijntje, Jaïr. “Zwarte Piet: wat is er nou precies racistisch aan?” Ondertussen.nl, 26 september 2018. http://bit.ly/2QCv8br-Evernote. Mijn Facebook bericht dateert van 21 november 2018.
  • Jongepier, Fleur, en Sem de Maagt. “Waarom Zwarte Piet onacceptabel is”. De Groene Amsterdammer, 4 december 2014. http://bit.ly/2U5pddO-Evernote
  • Uit de Ode an die Freude van Friedrich von Schiller uit 1785/1803. Dit gedicht heeft vooral naam gemaakt doordat Beethoven de tekst op muziek heeft gezet in het laatste deel van zijn Negende symfonie in 1823. De tekst is onder meer te vinden op Wikipedia. De ode van Schiller/Beethoven werd in 1972 door de uitgekozen als volkslied. Op Youtube is een hele menigte uitvoeringen te vinden!

 

Gedicht op maandag | #Gom op Twitter

De serie ‘Gedicht op maandag’ #Gom kan direct op twitter bekeken worden via deze link.

Wat ik daar nu toch mee wil, met dit soort gedichten, lees je hieronder naar aanleiding van mijn eerste bundel ‘Assez de place’ (2008).


Mijn eersteling*

Ik liep er al een hele tijd mee rond, voordat ik me waagde aan mijn eerste bundel gedichten – Assez de place pour être heureux – die ik schreef tijdens een excursie in de Picardie met het gezelschap ‘Kunst der vormen’ in 2008. De titel is ontleend aan de tekst die Marjan ons tijdens een briefing voorlas, waarin de regel voorkwam: ‘Pense qu’il faut si peu de place pour être heureux’. Wat mij betreft, was er op de plek waar we waren ‘assez de place pour être heureux’. Ik heb het als een gunst ervaren om zowel in ambiance als gezelschap zoveel inspiratie te vinden dat mijn droom werkelijkheid werd. De ‘notice explicative’ bij de gedichten ben ik gestart met een soort beginselverklaring die niets van haar kracht verloren heeft:

De gedichten zijn het resultaat van vrije associatie en zijn in de kiem vaak in enkele minuten op locatie tot stand gekomen, waarna het tijdrovende schaafwerk en het wikken en wegen van subtiele woordschakeringen volgde. Bij de opzet ervan heb ik vanwege de beoogde relatie met de ‘kunst der vormen’ geen enkele poging gedaan me los te maken van mijn discipline als kunsthistoricus. Ook al deed zich hier niet de noodzaak voor om mijn interpr taties wetenschappelijk te onderbouwen, om ze te kunnen geven – hoe verdicht ook – moest ik een beroep doen op mijn individuele schatkamer aan beelden en woorden. Daar schuilt natuurlijk ook een pracht van een paradox achter die ik graag bewaar voor een volgende keer.

Net zoals architectuur – en de kunst in het algemeen – kunnen gedichten vanuit verschillende lagen gelezen worden. Dat geldt al helemaal als er ook nog een plaatje bij zit. Het bleek een spannende worsteling te zijn om een goede onderlinge groepering te vinden tussen de twee media. Bij een gedicht op locatie zijn woord en beeld immers onverbrekelijk met elkaar verbonden. Eigenlijk gaat het om een soort stripverhaal en dan staat zo’n zin er zonder figuratieve ondergrond maar naakt bij.

Bij deze stripgedichten bestaat de eerste laag van de interpretatie uit datgene wat iedereen er zelf van maakt. En dat kan iets heel anders zijn dan ik bedoelde. Dat is niet erg. Zoals de kunstfilosoof Jacques de Visscher ooit met de nodige verve beweerde, is de bestemming van de kunst niet de maker zelf, ‘maar het publiek, en dat bijgevolg de zaak van het begrijpen van een kunstvoorwerp niet in de eerste plaats bij de maker ligt die dit dan buiten het werk om aan de toeschouwer als aangesprokene dicteert’. Kunstwerken zijn niet aansprekelijk omdat ze ‘in de particulariteit van de wereld van de maker’ gevangen zitten, maar juist omdat ze steeds weer ‘nieuwe verhalen genereren’. Het staat ieder dus vrij er van te maken wat men wil, zoals ik met mijn vrije associatie eveneens heb gedaan. Maar de meeste mensen blijken daar wel een handvat bij te kunnen gebruiken. Vandaar dat ik enige achtergrondinformatie bij de gedichten geef.

En zo ben ik dat blijven doen.

Meer weten over de gedichten die ik vanaf 2006 schreef? Volg dan deze link.

;-) B.

Omslag gedichtenbundel 'Assez de place' (2008) | Gedicht op maandag #Gom
De eerste bundel met erfgoedgedichten op locatie was ‘Assez de place’.

* Verkorte link van dit item: http://bit.ly/2fEzLO1-Assez

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewarenBewarenBewarenBewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

#Gom | Gedicht op maandag

Antonius die Antonius ontmoet (volgt)
Contra symfonisch in Wijlre
Wilfred Owen | Eerste Wereldoorlog (FB)
Klim naar het licht
Laatste oordeel Alkmaar revisited (FB)
101 jaar zou ze zijn geworden
Trabzon | Stroom
Meesterteken | Akkoorden
Shete Boka aan de noordkust van Curaçao
Blinde verering …
Salomé
Ubi sunt …*


Gom — Vanaf 2006 heb ik gedichten geschreven, met name rond erfgoedthema’s, maar ook over andere vormen van ‘human interest’. Eens in de paar weken stof ik er eentje af en zet dat on line onder de titel Gedicht op maandag | #Gom.

Gom | Met Kunst der Vormen in Wylre, bezig met een gedicht over dit werk van Leo Vroegindeweij. Collage bvhh.nu 2010.
Met Kunst der Vormen in de tuin van kasteel Wylre, bezig met een gedicht over dit werk van Leo Vroegindeweij voor de bundel ‘In ‘t Zuie’. Collage bvhh.nu 2010.

Verkorte link: bit.ly/2ySQKG7-Gom

Unieke Tag: 2ySQKG7

Cyclus Rome

Cyclus Rome: het Colosseum
Het Colosseum te Rome (72-80). Foto auteur, 2015.

Van 12 tot 22 juni 2015 was ik met een kleine groep op excursie in Rome onder leiding van Cis Brenders, klassiek archeoloog te Antwerpen, die zich onder meer bezighoudt met de vertaling van De architectura Libri X (De tien boeken over architectuur) van Vitruvius, voluit Marcus Vitruvius Pollio (circa 85 — 20 voor Christus). ((De resultaten van dit project zijn te volgen via www.vitruvius.be. Voor Vitruvius zie ook het lemma op Wikipedia.)) Behalve in de Romeinse kunst – waarbij Brenders veel aandacht besteedde aan een van mijn favoriete onderwerpen, monumentale muurschilderkunst – maakte hij ons ook wegwijs in de vroegchristelijke cultuur. Heel bijzonder was het bezoek aan Ostia waar hij al jaren bezig is met een graffitiproject, klassieke graffiti wel te verstaan.

Daarnaast was er  voldoende gelegenheid voor enkele toppers als de Villa Farnesina, de Villa Borghese, de Agnese van Borromini – om er een paar te noemen – en een superbe ontdekking om de hoek van het hotel: de Joachimkerk met de Hollandse kapel die naar aanleiding van het vijftigjarig priesterfeest van Leo XIII werd gebouwd rond dezelfde tijd als de nieuwe Bavo in Haarlem. Waar ik ook ben, het project waarmee ik bezig ben komt altijd wel een keer om de hoek kijken. Een andere verrassing was het beeld van de zalige Ludovica van Bernini, waar een van de reisgenoten ons op attendeerde. Dit vrijwel onbekende kunstwerk bevindt zich in de Franceso da Ripa in Trastevere en laat – net als beroemde Theresa van Avila van Bernini – de extase zien als gevolg van de mystieke eenwording van de ziel met God. ((Zie het betreffende lemma op Wikipedia.)) Het boeiende hiervan is dat Bernini de iconografie volgt van de Madonna lactans die zo’n prominente rol speelt in de mystiek van Bernardus van Clairvaux. ((Zie daarover in het bijzonder: Kingma, De mooiste onder de vrouwen → Bibliografie.)) Dat vraagt om nader onderzoek!

Bij de verschillende bezienswaardigheden kwamen als vanzelf woorden naar boven die de ene keer resulteerden in gedichten op locatie – gecombineerd met wat reflecties op de achtergrond – en de andere keer inspireerden tot korte essays op vakgebied. De eerste items staan inmiddels on line:

B. ((Verkorte link van dit item: http://bit.ly/Cyclus-Rome))

 

Cyclus Rome | Pas de deux

Cyclus Rome | Pas de deux

Cyclus Rome: Perseus en Minerva, Museo Palentino (foto bvhh.nu, 2015)

Zij dansen …
met tussen hen in de Gorgoon
een pas de deux op de metoop
in ‘n eenparig versneld ritme
Perseus en Minerva
Het schild als een spiegel gepoetst
zal telkens weer het
schrikbeeld weerkaatsen
dat versteent …
Deinst zij achteruit,
Stapt hij naar voor
op gevleugelde voeten
in ‘n haast niet te stuiten pas
weet de Gorgoon van geen wijken
dood
of grijnzend aan ‘t ontwaken?
De schedel van de ossenkop
‘n stille verteller daaronder
laat alles in het midden …

Cyclus Rome: Perseus en Minerva, Museo Palentino (foto bvhh.nu, 2015)

______________

Post scriptum — De voorstellingen van Perseus, Minerva en de Gorgoon Medusa zijn in terracotta gebakken en vervolgens gepolychromeerd. Ze maken deel uit van een serie metopen (circa 28 voor Christus) die Augustus bestemd had voor de tempel van Apollo, maar die in werkelijkheid nooit zijn geplaatst. Ze kwamen terecht in een put, welke situatie verklaart waarom de kleuren door de inwerking van vocht en chemicaliën wel aan kracht hebben verloren, maar de lijnen van de reliëfs op de brokstukken zo gaaf zijn gebleven. Ze zijn nooit blootgesteld aan weer en wind.

Aanvankelijk luidden drie regels: komt de Gorgoon dichterbij. Achteraf was ik daar niet gelukkig mee. Ik heb het veranderd in:  weet de Gorgoon van geen wijken

De terracotta’s bevinden zich in het Museo Palentino te Rome, dat ik bezocht tijdens een excursie van 12 tot 22 juni 2015 onder leiding van Cis Brenders, klassiek archeoloog te Antwerpen die zich onder meer bezighoudt met de vertaling van De architectura Libri X  (De tien boeken over architectuur) van Vitruvius, voluit Marcus Vitruvius Pollio (circa 85 — 20 voor Christus). De resultaten van dit project zijn te volgen via www.vitruvius.be.(1

Wil je meer weten over – de andere items uit – de cyclus Rome, volg dan deze link.

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Verwijzingen
  • Voor Vitruvius zie ook het lemma op Wikipedia.
  • Dit item is aangepast op 26 december 2019.
  • Al ons werk valt onder de CC-BY-NC-SA licentie. Er mag dus vrijelijk gebruik van gemaakt worden, mits de bron wordt vermeld.

Je kunt dit item delen via de knop delen onderaan de pagina. Het zou helemaal fijn zijn als je daarbij de hashtag #gorgoon gebruikt.

Verkorte link van dit item: http://wp.me/p4eh3s-1E7.

Schoonbrood in de Hubertuskerk te Maastricht

Dit is een doorverwijspagina naar: Interbellumdatabase: Schoonbrood in de Hubertuskerk te Maastricht.

Doorverwijspagina

Meer weten over mijn gedichten? Volg dan deze link.

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!

Blues

Gedichtencyclus Georgië
De reis naar Georgië in 2011 was onvergetelijk!.

Een van de mooiste reizen die ik gemaakt heb, was naar Georgië in 2011, waarbij ook nog een klein stukje Turkije aan de Zwarte Zee in het programma zat. ((Hubar, Bernadette van Hellenberg, ‘Georgië, impressies en beeldgedichten’, op: bernadette-van-hellenberg-hubar.blogspot.nl, http://bit.ly/Georgie-2011 (2011).)) Daar kwam een rijke verzameling impressies en beeldgedichten uit voort. Teveel keuze, zeg je terecht. Dus heb ik er, los van de inleiding, drie voor je geselecteerd:

Met name de laatste plek was overweldigend. Daar bleef een stukje van mezelf achter, dat ik later in gedachten op heb moeten halen. De heimwee wilde maar niet overgaan. Wat is de Kaukasus toch mooi.

Ga er heen, nu het nog kan!

B. ((Verkorte link van dit item: http://wp.me/p4eh3s-Pt))

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!

Mamelis revisited

Mamelis revisited — Binnenkort heb ik een afspraak op de Sint Benedictusberg in Mamelis, een abdij die jammer genoeg niet zozeer bekend is vanwege de prachtige expressionistische architectuur van Dominikus Böhm, maar vanwege dom Hans van der Laan. Natuurlijk is het heel bijzonder wat deze laatste architect aan innovaties heeft bedacht, maar ik blijf het betreuren dat dat ten koste is gegaan van het werk van zijn oudere collega.1

Hoe ‘t ook zij, ik was er in 2010 met Kunst der Vormen, een aparte vereniging van haast exclusief Delftenaren die samen op excursie gingen om te tekenen en te fotograferen. Ik zat daar zo’n beetje bij als buitenbeentje, geen bouwkunde in Delft, maar kunstgeschiedenis in Utrecht, niet om te tekenen of te fotograferen, maar om gedichten te maken. Uit deze samenwerking ontstonden beeldgedichten. Hieronder kun je zien wat dat ten aanzien van Mamelis bracht.

Ditmaal ga ik niet naar Mamelis voor het werk van Böhm, noch voor Van der Laan, maar vanwege de Clemenskerk in Merkelbeek. Ik ben bezig met een kleine publicatie over de onlangs gerestaureerde schilderingen daar. Nu waren de benedictijnen die in Mamelis zitten, rond 1900 gevestigd in Merkelbeek. Een van hen was de jonge dom Romanus Jacobs die van zijn abt de opdracht kreeg om de kerk te beschilderen. Maar dat verhaal ga ik hier niet vertellen.2

Er is echter nog een reden voor mij om Mamelis te bezoeken. Dankzij dit project kwam ik erachter dat een oude klasgenoot van mij daar ingetreden is. Een van de gedichten hieronder speelt zich af in de kapel, en daar meende ik hem destijds al te herkennen. Gezichtsbedrog, hield ik me zelf voor. Maar nu, zoveel jaar later … enfin, blader maar eens door naar beneden en klik gewoon op het meest rechtse icoontje als de letters te klein zijn. Mocht je de dichtbundel als geheel willen zien, dan vind je beneden een snelkoppeling.3

Mamelis, uit de bundel In 't Zuie, 2010


Een fijne sfeer hangt daar. Ga er maar eens heen!

B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Verwijzingen
  1. Zie de lemmata Dominikus Böhm en Abdij Sint Benedictusberg Mamelis op Wikipedia.
  2. Zie het item Clemenskerk in Merkelbeek op deze site.
  3. Hubar, In ‘t zuie op Issuu: http://bit.ly/In-t-Zuie, of via http://bit.ly/IntZuie-VHHorg
  4. Bij de herdenking van mijn moeders 101ste verjaardag heb ik ook een van de gedichten over Mamelis geplaatst.

Verkorte link van dit item: http://bit.ly/1NHZMGc | http://wp.me/p4eh3s-Li

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

Van mij voor jou …

Van mij voor jou — Het is altijd leuk om iets weg te geven: aan mensen die je zijn gaan volgen via de sociale media of iemand die je net hebt leren kennen of zomaar …

Omslag historische novelle 'Se non è vero'. Klik op het plaatje om te vergroten (bvhh.nu 2008). Omslag historische novelle 'Het labyrint''. Klik op het plaatje om te vergroten (bvhh.nu 2007). Tussen Gabriel en Michael. De schilderingen naar Kees Dunselman in de Laurentius & Elisabeth Kathedraal te Rotterdam. Rotterdam: HH. Laurentius & Elisabethparochie, 2018.

Vandaar deze keur aan mooiste dingen die de afgelopen decennia zijn gemaakt, fact and fiction naast elkaar:

  • Het labyrint, Fanfiction gewijd aan Pierre J.H. Cuypers en opgedragen aan Wies van Leeuwen, Ohé en Laak 2007. Als je al zo lang met iemand als Cuypers bezig bent, is het heel verfrissend om af en toe je fantasie de vrije loop te laten. Vandaar deze historische novelle die Bernadette opdroeg aan haar vriend en vakgenoot Wies van Leeuwen bij gelegenheid van het verschijnen van zijn Cuypersbiografie.
  • E kas blou / Het blauwe huis, gedichten op locatie met reisimpressies, Curaçao 2011. Mateloos genieten van ‘n stukje Caribisch ‘Nederland’. Dit kun je mooi door bladeren via Issuu.
  • Sur place, Roermond in dertien beeldgedichten (2010-2011), met Annelei Engelberts. Hoe je een historische stad door twee poëtische brillen kunt bekijken. Alweer iets om mooi door te bladeren met Issuu of om op te zoeken tussen de andere beeldgedichten op http://bit.ly/Gedichten4all.
  • Se non è vero, Fanfiction gewijd aan Nenny Alberdingk Thijm, Ohé en Laak 2008. Het was heel plezierig om de vrouw achter Cuypers op een wat vrije manier tot leven te brengen. Net als Het labyrint speelde deze historische novelle een rol in de Cuyperscode.
  • De muziek van het licht, Cuypers’ polychromie, Res nova, Ohé en Laak 2007. Ooit geweten dat Cuypers zeer waarschijnlijk synesthesie had? Dat lees je in deze studie, waarin ook de kleuren van het Rijksmuseum aan de orde komen. Het stuk verkeert nog steeds in de conceptfase en dat is maar goed ook, want sinds we met de nieuwe Bavo van Joseph Cuypers bezig zijn geweest, zijn er heel wat nieuwe inzichten naar voren gekomen.* 
  • Het poepende mannetje‘ over een bijzonder beeld aan de buitenkant van de nieuwe Bavo inVitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals, 10, nummer 40 (2017). Wat betekent zo’n geuzennaam en wat stond Joseph Cuypers voor ogen?
  • Wat dacht je van het laatste E-boek, Tussen Gabriel en Michael (onder deze link)? Wat heeft Rotterdam toch een prachtige kathedraal en wanneer wordt die nu opgenomen in het Grootste Museum van Nederland!
  • Het belangrijkste project waar we op dit moment mee bezig zijn, betreft de Joseph Cuypers Collectie. Om de potenties daarvan te beoordelen heb ik voor De Spiegel van Roermond (2017) een assessment geschreven, dat je onder deze link kunt bekijken: http://bit.ly/JoCuy-Spiegel

Blader er maar eens doorheen en neem wat van je gading is.

Wil je meer weten over mij en mijn vennoot Marij Coenen? Kijk dan eens bij het persoonlijke verhaal van B & M.

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Verwijzingen
  • Meer weten? Surf naar de projectpagina op deze site.
  • Af en toe moet je schonen in de selectie. Daardoor kwam dit item op de parkeerplaats terecht: ‘Retort in het borgingsproces, De erfgoedSWOT© en de Wederopbouwkernkwaliteiten in de AMvB Ruimte’, in: Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 4, nummer 13 (2010), pp. 16-21 en 5, nummer 14 (2011), pp.18-25. Wederopbouw is hot, maar er is wel heel veel van. In dit artikel zit een handreiking voor een selectiemethode. Speciaal voor lezers die van abstract denkwerk houden.
  • Verkorte link van dit item: http://bit.ly/VHH4U