Erfgoedverhaal, een virtueel Djemaa el Fnaplein

Place Djemaa el Fna in Marraksh
Place Djemaa el Fna in Marraksh, waar met name ‘s avonds de verhalenvertellers bij elkaar komen en een eeuwenoude traditie voortzetten. Maar ook acrobaten, slangenbezweerders, hennaververs en kooplui horen tot het beeld. Vandaar dat het plein door de Unesco is aangewezen tot immaterieel werelderfgoed. Foto auteur 2014.

Verhalenverteller — Ik ben een echte verhalenverteller. Je hoeft me maar op een plek, in of bij een gebouw, een museum, een landschap, het maakt niet uit, te zetten, en er rolt als vanzelf een verhaal uit mijn vingers. Vandaar het opzetten van @Erfgoedverhaal, waarmee ik graag de aandacht wil vestigen op de rijke epische kant van mijn vak. Ieder onderzoek, ieder veldwerk en iedere excursie brengt zoveel nieuws, dat ik er – los van de rapportage – hele verhalen over zou kunnen schrijven. Sterker nog, dat heb ik bij de meeste projecten in het verleden min of meer al gedaan, maar dan was het toch mondjesmaat: in de vorm van artikelen, een item op het forum van Res nova of LinkedIn, of een PowerPointpresentatie.

De Cuyperscode — De grote uitzondering was De Cuyperscode, waarvoor ik tientallen achtergrondverhalen heb geschreven als educatieve toelichting bij de verschillende raadsels. Voor deel 2 is zelfs een tutorial ontwikkeld, waarin het verhalende element domineert. Nu dit spel binnenkort (anno 2018) off line gaat – Doornroosje kan zelfs digitaal niet meer wakker worden gekust –  kan ik die verhalen eindelijk laten circuleren. Ook voor die verhalen heb ik een virtueel Djemaa el Fnaplein bedacht om de inspiratie van het erfgoed uit te strooien. Dat geldt niet minder voor de erfgoedraadsels die ik af en toe ad hoc verzin. Als je een maal een spel hebt gemaakt, blijf je in raadsels denken.

#Kerkverhalen — Een apart segment binnen erfgoedverhaal vormt de community #Kerkverhalen die Menno Heling van if then is now en ik samen hebben opgezet. Je kunt een deel ervan op deze site bekijken, maar het gros staat op if then is now, waar een aparte #Kerkverhalen pagina circuleert.

Gedichten — En dan zijn er ook nog de gedichten. Ho, hoor ik je zeggen, maar dat is niet episch! Dan hebben we het toch over de lyrische kant van de medaille? Strikt genomen is dat natuurlijk zo, maar ondertussen gaan vele nu net over facetten van erfgoed en brengen ze allemaal wel een boodschap over. De meeste heb ik voorzien van een post scriptum dat een erfgoedverhaal apart vormt. Ga eens kijken bij #Gom (Gedicht op maandag).

Jouw erfgoedverhaal — Uiteraard verspreid ik via @Erfgoedverhaal ook graag de verhalen van andere actoren in het erfgoedveld, of het nu om roerend of onroerend erfgoed gaat, materieel of immaterieel. Via dit twitteraccount  – waarvan je hier de widget kunt bekijken – kun je me altijd op interessante items attenderen. Dus heb je een mooi erfgoedverhaal voor mij, laat het weten! Je verhaal is trouwens ook altijd welkom op de site of het twitteraccount van @ifthenisnow.

B. ((Verkorte link van dit item: http://bit.ly/Erfgoedverhaal.))

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!

 

Dolend raadseltje?

Een dolend raadseltje? Wat zou dat nu weer zijn? En waar zou dit dan wezen? Op de een of andere manier doet het me denken aan het Droste-effect. Of toch niet helemaal?

Nee, ik vertel even niet waar dit is of wat dit is en waar het op slaat, maar ik heb wel een paar onsterfelijke dichtregels voor je:

Er ward nicht vollendet – und das ist gut.
Denn eben die Nichtvollendung
Macht ihn zum Denkmal von Deutschlands Kraft
Und protestantischer Sendung.

Niet te verwarren met deze uiteraard, ook al hebben ze wat gemeen!

Als je denkt dat je een paar antwoorden voor me hebt, mail ze me maar.
Wie weet kunnen we er afspreken voor een kopje koffie.

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Post scriptum — Inmiddels is dit raadseltje door verschillende mensen opgelost (onder meer via Facebook). Als je wilt weten of je het bij het juiste eind hebt, volg dan deze pijl

Erfgoedproducties

De erfgoedproducties zijn het resultaat van de creatieve kant van mijn werk. Als iemand me zou vragen om mezelf te typeren dan zou ik zeggen: een spelende mens in een zandbak vol met beelden en woorden. De ene keer leidt dat tot adviezen en publicaties in het kader van het erfgoedbeheer, de andere keer rijgen de woorden zich aaneen tot gedichten of verdichten de beelden zich tot een roman in spelvorm zoals de Cuyperscode. Maar ook de quasi-historische fanfictions vallen onder die noemer. Dat zijn de erfgoedproducties en daar kunt je hier kennis mee maken.

Beide maken deel uit van @erfgoedverhaal dat is opgezet om de epische rijkdom van cultuurgoed voor het voetlicht te plaatsen.

Een van de meest intrigerende erfgoedproducties is de bundel Wikken en wegen. Kun je over rechtspraak gedichten schrijven? In een stad die zo rijk is aan historie als Roermond kan dat zeker, zoals Annelei Engelberts en ik hebben ervaren. Op Driekoningen 2014 is de bundel beeldgedichten over rechtspraak in Roermond gepresenteerd, met aquarellen van Annelei en gedichten (met een toelichting) van mij. De president van de rechtbank Limburg, mr Peter Pulles, heeft het eerste exemplaar – welverdiend – aangeboden aan Marij Cox-Vorage die het project namens de Kunstcommissie Roermond heeft getrokken.

Wikken en wegen. Rechtspraak in Roermond in 14 beeldgedichten. Aquarel Annelei Engelberts 2014.

Wikken en wegen. Rechtspraak in Roermond in 14 beeldgedichten. Aquarel Annelei Engelberts 2014.

Het meeste van dit type erfgoedproducties, kun je rechtstreeks downloaden via http://bit.ly/Gedichten4all.
Of je laat je verder informeren onder deze link.

;-) B.


Verkorte link van dit item: http://bit.ly/1Zvd26o

 

Ubi sunt op weg naar Haarlem

Ubi sunt op weg naar Haarlem herinnert aan de Cuyperscode. Collage en tekst bvhh.nu 2007.
Ubi sunt, a photo by Bern4dette on Flickr.

Op weg naar 3 maart ben ik me aan het oriënteren. Daarbij kwam ik zomaar deze afbeelding tegen. Oude tijden herleven, niet alleen wat betreft de inhoud, maar ook de context, want dit kleine gedicht maakte ik als aanwijzing in het kader van het erfgoedspel De Cuyperscode. Welke weg zou hier beschreven staan? Misschien kom ik daar wel op terug bij de lezing van 3 maart 2014 in de nieuwe Bavo te Haarlem.

Post scriptum 2017

Het is jammer dat het niet meer kan, want ik vond het een geweldige optie: vanuit Flickr een foto met een stukje tekst bloggen. In bovenstaand geval nam ik een voorschot op een lezing over het hemels Jeruzalem in de kathedraal van Haarlem die zelf een van de mooiste incarnaties vormt van dit thema.

Toen ik enige tijd geleden de serie ‘Gedicht op maandag | #Gom’ startte – er lag inmiddels zoveel fraais onder het stof – vond ik dat ook Ubi sunt daarin een plaats verdiende. Misschien wel omdat het een van de exemplaren was die me er in 2008 toe inspireerde eindelijk de stap te zetten naar een bundel. Dat werd Assez de place pour être heureux. Die titel heeft zich onbedoeld tot een metafoor ontpopt, want het is beslist een van de dingen die me erg gelukkig maakt: gedichten schrijven.

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Verwijzingen

Erfgoedspel De Cuyperscode

Het eerste erfgoedspel in Nederland was De Cuyperscode die in 2007 is gelanceerd.

De Cuyperscode was het eerste erfgoedspel in Nederland. Collage bvhh.nu 2010.

De Cuyperscode deel 2 in Amsterdam, Brabant en Gelderland vormde een zo mogelijk nog spannender vervolg op deel 1 dat zich in Roermond afspeelde. Collage bvhh.nu 2010.

Dat dit als erfgoedspel een pioniersrol heeft vervuld, staat vast. De Alternate Reality Game (ARG) die mijn vroegere bedrijf Res nova samen met Lostagain.nl ontwikkelde rond de figuur van Cuypers – in het kader van Cuypersjaar 2007 – is destijds verbazingwekkend goed ontvangen: zowel de bezoekersaantallen op het forum als de reacties van de scholen in Roermond spraken boekdelen. Het spel is spijtig genoeg verouderd – dat geldt met name voor de interface die destijds met behulp van Flash is gemaakt – dus het wordt binnenkort off line gehaald.

In 2009 is deel 2 van de Cuyperscode gelanceerd dat gespeeld kon worden met de antwoorden op de achtergrond via een tutorial. Maar dat was niet het enige nieuwe element, want deze versie was ook nog eens voorzien van een scoresysteem. De punten die de speler verdiende, kon hij inzetten om tips te kopen en om naar de tutorial te gaan die hem naar de oplossing leidden. Het werd dus nog spannender! Maar ook aantrekkelijker: nu kon immers iedereen het spel op eigen kracht uitspelen.

Ook dit spel wordt echter off line line gehaald: niet vanwege de interface, want Lost again had hiervoor een speciale game engine ontwikkeld. Het probleem is dat voor de levensechtheid van het spel destijds gebruik is gemaakt van het sociale medium Hyves. Dit is echter al jaren ter ziele. Mochten er in de toekomst middelen zijn om dit onderdeel te vervangen, dan kan het spel opnieuw gelanceerd worden. Dat zou zeer de moeite waard zijn, want er ligt een spannende roman in spelvorm die laat zien hoe aantrekkelijk raadsels uit het verleden zijn om erfgoed voor het voetlicht te plaatsen.

Het logo van de Cuyperscode is een lakzegel met het wapen van de familie Cuypers. Ontwerp Wolthera.info.

Trial and error in Thorn

In 2014 is de bètaversie van een erfgoedspel gelanceerd, dat zich afspeelde in Thorn (gemeente Maasgouw) en uitgewerkt was door Lostagain.nl. Hierin stond een mysterie centraal dat de jeugdige speler terugbracht naar de begindagen van het Koninkrijk der Nederlanden en de roerige periode daarvoor toen de Fransen ook dit deel van de gebieden langs de Maas bezet hadden. Dankzij een subsidie van de provincie Limburg en de gemeente Maasgouw kregen Museum Land van Thorn en lostagain.nl de kans om een nieuwe stap in de ontwikkeling van serious games op het gebied van cultuur zetten. Namens Vanhellenberghubar.org heb ik bij de zakelijke voorbereidingen en de ontwikkeling van de synopsis geholpen.

Helaas bleek het niet mogelijk om de bètaversie verder te ontwikkelen tot een definitief spel. Lopende het project werd het museum door de gemeente gedeprofessionaliseerd, waardoor de expertise verdween om feedback te vergaren en te beoordelen. Dit cruciale deel van het project werd nog eens bemoeilijkt doordat het basisonderwijs niet in staat bleek testers te leveren en voor te bereiden op de experimentele fase van het spel. Er zit nog altijd een grote kloof tussen spelontwikkelaars en doelgroepen in de onderwijssector.

Zo lang dat het geval is, zullen kleinschalige initiatieven die specifiek op de locale geschiedenis zijn geconcentreerd, het moeilijk hebben. Het is twijfelachtig of de fase van trial and error in Thorn in de toekomst hervat kan worden, maar we blijven er op hopen. Het historische materiaal ligt er en veroudert gelukkig niet.

Wordt vervolgd?

Begin februari 2019 kan geconstateerd worden dat het erfgoedspel langzaam zijn plek lijkt te hebben veroverd. Wie de zoektermen erfgoedspel en erfgoedgame in de zoekmachine invoert, komt interessante voorbeelden tegen. Er is echter een hele grote maar … tussen de hits zitten nagenoeg geen recente erfgoedgames. Erger nog, op de site van uRule die speciaal ontwikkeld is als ‘werkplaats voor games en erfgoed’ dateert het laatste bericht van 2015 en dat geldt ook voor haar Twitterfeed!

Het geeft te denken!

:-( B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Verkorte link van dit item: bit.ly/2UFjlHO-VanHH2Org

Unieke zoekterm: 2UFjlHO

Erfgoedverhaal

Ubi sunt