{"id":986,"date":"2014-01-31T14:00:34","date_gmt":"2014-01-31T13:00:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/?p=986"},"modified":"2019-05-12T11:32:06","modified_gmt":"2019-05-12T09:32:06","slug":"interbellumdatabase-schoonbrood","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/interbellumdatabase-schoonbrood\/","title":{"rendered":"Interbellumdatabase | Schoonbrood in de Hubertuskerk te Maastricht"},"content":{"rendered":"
\n
\"Schildering<\/a>

Schildering van de patroonheilige, Hubertus, vrijwel zeker van de hand van Harrie Schoonbrood, in de Hubertuskerk te Maastricht. bvhh.nu 2012.<\/em><\/span><\/p><\/div>\n<\/div>\n

Interbellumdatabase monumentale kunstenaars \u2014<\/em> <\/span>Eind januari 2014 hebben we het spreadsheet voor de interbellumdatabase opgeleverd bij Bernice Crijns van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed. Je leest het goed, behalve De genade van de steiger<\/a> (2013) zou er ook nog een interbellumdatabase komen.*<\/a> Voordat namelijk de gedachte ontstond dat het onderzoeksmateriaal een boek verdiende, luidde de opdracht om een beredeneerde inventarisatie uit te voeren. Om de mogelijkheid open te houden daar in een later stadium een database van te kunnen maken, hebben we die opgezet in de vorm van een spreadsheet. Inmiddels zijn er ruim 200 namen verzameld en een dikke 1400 werken. Daar zitten ook kunstenaars tussen die het boek niet gehaald hebben.<\/p>\n

Schoonbrood \u2014<\/em><\/span> Dit is dan ook een mooie gelegenheid om de aandacht vestigen op een talent dat we met pijn in het hart, op \u2018n enkele nominale vermelding na, weg hebben moeten laten uit De genade van de steiger<\/em>: Henri of Harrie Schoonbrood (1898-1972), een van de vele Limburgse kunstenaars die opgeleid werden aan de Rijksacademie in Amsterdam, en wel onder R.N. Roland Holst. Schoonbrood nam deel aan de afscheidstentoonstelling van zijn hoogleraar in 1934, waar van zijn hand een ontwerp voor een glasraam werd getoond, bestemd voor het geologisch laboratorium van de universiteit van Amsterdam.*<\/a><\/p>\n

\"Harrie<\/a>

Harrie Schoonbrood, ontwerp voor een glasraam voor het geologisch laboratorium van de universiteit van Amsterdam, afscheidstentoonstelling van R.N. Roland Holst in de Rijksacademie te Amsterdam (1934). Ontleend aan Bouwkundig Weekblad Architectura.*<\/a><\/em><\/span><\/p><\/div>\n

Heel anders is\u00a0de hier getoonde muurschildering in de Hubertuskapel die op grond van eliminatie is toegeschreven aan Harrie Schoonbrood.*<\/a> Vergelijken we deze twee met elkaar, dan herkennen we in Schoonbrood de stijlpluralist die in staat was om in meer genres te werken. De uitgebalanceerde, ietwat archa\u00efsche toonzetting van het profane werk – typisch voor de school van Roland Holst – heeft plaats gemaakt voor een barokke zwier. Vandaar dat de kunstenaar terecht werd opgenomen in de selectie van Jan Engelman:<\/p>\n

\u2018Al eenige jaren is er bij jongere kunstenaars (noemen we, behalve Nicolas, maar Eyck, Simon, Schoonbrood, Smeets, Ten Horn, Ninaber van Eyben) een neiging waar te nemen tot meer bewogenheid, tot levendigheid in tegenstelling met styleering, tot zuidelijke blijheid tegenover noordsche strengheid, tot effecten die men al \u201ede nieuwe barok\u201d heeft genoemd\u2019<\/em>.*<\/a><\/p>\n

Zoals we in \u2018De genade van de steiger\u2019 hebben uitgelegd, vormde die nieuwe barok een volwaardig kerkelijk alternatief voor het expressionisme dat door Rome werd veroordeeld als \u2018arte blasfema\u2019. In het voetspoor van enkele Duitse kunshistorici was men er zelfs van overtuigd dat er een zelfde \u2018Zeitgeist\u2019 heerste in de gotiek, de barok en het expressionisme die zich uitte in een sterk contrapost en wapperende draperie\u00ebn en gewaden, turbulente wolken et cetera.*<\/a> Dit idioom werd gecombineerd met een grote voorkeur voor het historisch presens: de weergave van eigentijdse elementen door kleding of situering. Dit laatste doet Schoonbrood door zijn Hubertusfiguur te positioneren tussen de nieuwe kerk boven en de karakteristieke Limburgse hoeve als symbool van het rurale karakter van de omgeving. Vergelijkbaar met wat Jean Adams zo bewonderde in het lam Gods van de gebroeders van Eyck – en wat hij zelf in Nunhem uitvoerde – lijkt Schoonbrood hier een uitbeelding te geven van het \u2018katholieke \u201czielelandschap\u201d\u2019<\/em> in het zuiden.*<\/a> Onder de voeten van de pendant van Hubertus, voedstervader Joseph als patroon van de werkman, is de andere pijler van het bestaan te zien: de\u00a0 moderne industrie. Volksaard, broodwinning en geestesgesteldheid zijn (letterlijk) geworteld in een streek die – in deze schildering – onder de bescherming van de kerk op de bodem van de traditie nieuwe waarden zag verschijnen.<\/p>\n

\"De<\/a>

De Limburgse hoeve aan de voet van Sint Hubertus, vrijwel zeker van de hand van Harrie Schoonbrood, in de Hubertuskerk te Maastricht.\u00a0Zoals veel gebeurde in het interbellum werd de muur hier als een vel papier behandeld. bvhh.nu 2012.<\/em><\/span><\/p><\/div>\n

\"De<\/a>

De modern industrie aan de voet van Sint Jozef (patroon van de werklieden), de pendant van Sint Hubertus, vrijwel zeker van de hand van Harrie Schoonbrood, in de Hubertuskerk te Maastricht. bvhh.nu 2012.<\/em><\/span><\/p><\/div>\n

Monumentale kunst en herbestemming \u2014 <\/em><\/span>Het idee was dat de database door de gebruikers zelf aangevuld en bijgewerkt kon worden, waardoor naar verwachting veel materiaal in het publieke domein ter beschikking komen. Dit zou een sneeuwbaleffect teweeg kunnen brengen, waardoor ook toeschrijvingen als de bovenstaande geverifieerd en waar nodig bijgesteld konden worden. Met de hausse aan kerksluitingen en herbestemmingen blijft dat actueel!<\/p>\n

Er is dus nog een reden om de aandacht te vestigen op dit werk in de Hubertuskerk. Tijdens de herbestemming van deze gewijde ruimte tot sportschool, is namelijk de gehele uitmonstering, waaronder het werk van Harrie Schoonbrood en Eug\u00e8ne Laudy, behouden gebleven. Daarmee vervult het gebouw een voorbeeldfunctie voor de toekomst.<\/p>\n

;-) B&M<\/p>\n

\"Vragen?<\/a><\/p>\n

Bronnen<\/h5>\n

Bovenstaande blog werd bijgewerkt naar aanleiding van vragen na de masterclass<\/a> voor de Open Universiteit, 3 mei 2019.<\/p>\n

Het teken *<\/strong> in de bovenstaande tekst verwijst naar bronnen die hierna vermeld worden:<\/p>\n