{"id":7111,"date":"2016-03-24T10:09:55","date_gmt":"2016-03-24T09:09:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/?p=7111"},"modified":"2021-08-29T12:21:02","modified_gmt":"2021-08-29T10:21:02","slug":"kalendarium","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/kalendarium\/","title":{"rendered":"Kalendarium in de nieuwe Bavo\/KoepelKathedraal Haarlem"},"content":{"rendered":"
\"Het<\/a>

Het kalendarium in de noordoostelijke traptoren van de nieuwe Bavo\/KoepelKathedraal Haarlem, ontworpen door Joseph Cuypers en uitgevoerd door firma Wed. N.S.A. Brantjes en Co., Purmerend (1898)* (foto Jo Kunnen 2015).<\/em><\/p><\/div>\n

Komend weekend gaan we weer van winter- naar zomertijd en dat herinnert onherroepelijk aan de wisseling van de seizoenen. Die zijn in de nieuwe Bavo\/KoepelKathedraal Haarlem onder meer uitgebeeld in het kalendarium bij de noordoostelijke traptoren, naast het hoogkoor.<\/p>\n

Een kathedraal zit vanouds vol kosmische elementen die te maken hebben met de eerbied voor Gods schepping. Hemel en aarde schiep hij uit het niets, meent de een, maar er zijn ook tradities waarbij hij de bestaande chaos tot de kosmos organiseerde als een hemelse demiurg (architect) of Deus artifex<\/em> (kunstvaardige God). Het sprak de mens wel aan, dat greep krijgen op tijd en ruimte. In de nieuwe Bavo komt dat in verschillende decoratieve elementen tot uitdrukking, zoals hier in de noordertoren, waar Joseph Cuypers een kalendarium voor ontwierp. In het oudste boek over de kathedraal (1898), vertelt de priester-journalist Marie A. Thompson over \u2018een tijdkalender, waarin de twaalf teekenen van den dierenriem en de symbolen der vier jaargetijden\u2019<\/em> zitten.*<\/a><\/p>\n

Je krijgt de indruk dat dit werk in 1898 nog niet klaar was, want Thompson schrijft dat het is uitgevoerd in \u2018fijn, veelkleurig mozaiek\u2019.<\/em> In werkelijkheid is het een tegeltableau dat al staat afgebeeld in een artikel van C.J. Juffermans van mei 1898. Hij is ook de eerste die de kathedraal betitelt als ‘de Nieuwe Sint-Bavo’<\/em>.*<\/a> Op dat moment was het gebouw nog lang niet af, want alleen de oostpartij stond er. Tegen de eerste bouwlaag van het transept leunde een houten noodschip voor de parochianen om de mis op het voltooide priesterkoor bij te kunnen wonen. Daarom is het ook zo vreemd dat de kathedraal in het boek van Thompson werd beschreven alsof ze al helemaal af is. Dat heeft te maken met het karakter van de nieuwe Bavo als Unvollendete: als bewust onvoltooid gebouw vol met potenties die op termijn gerealiseerd kunnen worden. Op papier werd een voorschot genomen op de toekomstige afwerking van de kathedraal. Over dit spannende thema vind je meer in mijn boek over de nieuwe Bavo.*<\/a><\/p>\n

Keren we terug naar het kalendarium dan zien we hoe de hemelse sterrenbeelden zijn ingebed in de groene aarde. Op de hoeken zijn de symbolen van de vier seizoenen aangegeven in de vorm van ontluikende lelietjes van dalen linksboven (lente); dan – met de klok – mee de bloeiende roos (zomer), vervolgens de rijpe druiventros (herfst) en tenslotte de eeuwig groene hulst (winter).*<\/a><\/p>\n

Toch klopt er iets niet helemaal \u2026 Kun je me dat vertellen?<\/p>\n

B.<\/p>\n

\"Vragen?<\/a><\/p>\n

Post scriptum \u2014 <\/em><\/span>Kort na het verschijnen van deze blog heb ik een stukje over de tegenhanger van de jaarkalender, de klok in de zuider koortoren, geplaatst op LinkedIn<\/a>.<\/p>\n

\n
<\/span>Verwijzingen<\/h6>\n

Het teken *<\/em><\/strong> in de bovenstaande tekst verwijst naar de volgende bronnen:<\/p>\n