{"id":12892,"date":"2018-12-03T06:10:11","date_gmt":"2018-12-03T05:10:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/?p=12892"},"modified":"2021-09-06T07:27:53","modified_gmt":"2021-09-06T05:27:53","slug":"revisited","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/revisited\/","title":{"rendered":"Revisited | En suivant (2011)"},"content":{"rendered":"

Revisited \u2014<\/em> Toen ik vorig jaar (2017) startte met de rubriek<\/span><\/span> ‘Gedicht op maandag’,<\/em> voelde ik me rond Sinterklaas zowaar overvallen door de Goedheiligman, wat toch vreemd is voor een jaarlijks terugkerend feest. ‘Doe ik nu net alsof er niets aan de hand is, of speel ik er op in?’ Het werd het laatste. Ditmaal gaan we naar 2011, naar het gedicht wat ik voor Annelei Engelberts schreef, nadat ze mij het mooie boekje met ‘Brieven aan een jonge dichter’<\/em> van Rainer Maria Rilke als Sinterklaascadeau had gestuurd.*<\/a> Annelei en ik hadden niet lang daarvoor de bundel Sur place*<\/a><\/em> geproduceerd, zij de tekeningen en ik de gedichten, dus het leek me voor de variatie wel aardig om zelf eens een poging te wagen om lijnen op ’t papier te zetten. Aandoenlijk vond ze het.<\/p>\n

\"Revisited<\/a><\/p>\n

En suivant<\/em><\/p>\n

Voor 2011 gorden wij ons aan<\/em>
\nhet kompas gericht op<\/em>
\nSpaanse krochten het<\/em>
\nkerkhof der verloren boeken<\/em>
\nachterna<\/em>
\nwaar vreemd genoeg<\/em>
\nniet veel<\/em>
\nte wachten staat<\/em><\/p>\n

De sjamaan die van Turkije kwam<\/em>
\nen schimmel en knecht<\/em>
\nkreeg toebedeeld van<\/em>
\nWodan<\/em>
\ndie allesheerser<\/em>
\nwereldwijd opgetuigd<\/em>
\nmet namen van Zeus<\/em>
\nof Allah of Jahweh<\/em>
\nof Demiourg, architect<\/em>
\nvan het universum<\/em>
\nDie wijze wit bebaarde man<\/em>
\nmet tabbard, mijter en staf<\/em>
\nals gekerstende insigni\u00ebn<\/em>
\neen koning te paard zijn<\/em>
\nzwarte schildknaap<\/em>
\neen tegenspeler<\/em>
\narchetypes<\/em><\/p>\n

\u2026 aartsbeelden<\/em>
\nwaarvan ieder<\/em>
\nvan ons<\/em>
\nze in het gedeelde<\/em>
\ngeheugen bezit<\/em>
\nDaar liggen de verhalen<\/em>
\ndie oeroud<\/em>
\ngezaaid zijn<\/em>
\nin ons bloed<\/em>
\nen af en toe<\/em>
\nruisend<\/em>
\nop onze hartslag<\/em>
\nnaar boven dringen<\/em>
\ntot<\/em>
\nbewustzijn hun<\/em>
\neen kleed aantrekt<\/em>
\ndat wij met<\/em>
\nonze zintuigen<\/em>
\nomhelzen.<\/em><\/p>\n

Laat dat het<\/em>
\navontuur zijn<\/em>
\ndat in 2011<\/em>
\nwacht.<\/em><\/p>\n

\"Bernadette<\/a><\/p>\n

__________________________________<\/p>\n

Naschrift \u2014<\/em><\/span> Annelei en ik hebben elkaar leren kennen tijdens een van de excursies van ‘Kunst der vormen’.*<\/a> Ik vertelde haar dat ik al enige tijd zocht naar iemand om een bundel mee te maken: mijn partner de tekeningen en ik de gedichten. Ze reageerde heel spontaan dat zij dit wel wilde proberen. Van haar werk heb ik om te beginnen dankbaar gebruik gemaakt voor de bundel Po\u00e8mes de Picardie<\/em> (2009). Daarna hebben we een jaar samengewerkt aan Sur Place<\/em>. Met haar Delftse stedenbouwkundige achtergrond leek het haar aardig om iets te doen met een stad, en dan wel een met een interessant stedenbouwkundig verleden. Het werd Roermond, een stad waar ik zoveel onderzoek heb gedaan dat de bijzondere onderwerpen voor het oprapen lagen. Hoogleraar Peter Nissen was dat jaar bezig met zijn grote monografie over Roermond en nog altijd ben ik hem dankbaar dat hij tijd vrijmaakte om mijn historische post scriptum<\/em> te lezen. Dat is mijn makke … ik kan niet zomaar gedichten over de schutting gooien, ik wil de lezer ook graag voeden met informatie om ze te interpreteren. Of dat nog steeds een taboe is in schrijvend Nederland, weet ik niet en dat boeit me ook niet zo.<\/p>\n

En dan Rilke met zijn adviezen aan een jonge dichter. Goede wijn behoeft geen krans en dat geldt ook hiervoor. Je zou iedereen zo’n liefdevolle mentor gunnen en misschien heeft iedereen die ook wel nodig. Wat ik in ieder geval al die jaren ter harte genomen heb is Rilke’s opmerking ‘Kunstwerken zijn van een oneindige eenzaamheid en met niets zo weinig nader te komen als met kritiek. Alleen liefde kan ze omvangen, bewaren en recht doen wedervaren.’<\/em>*<\/a> Bij geen enkel po\u00ebtengezelschap heb ik me aangesloten, geen enkel forum heb ik opgezocht. Alleen in binaire sferen deel ik de gedichten uit, laat ik ze los in de wereld, geef ik ze vleugels door mijn periodieke rubriek ‘Gedicht op maandag’<\/em>.<\/p>\n

Hoe vreemd dat ook schijnt te zijn, Rilke heeft bij mij een bijzondere plaats gekregen in het boek over de nieuwe Bavo, en wel bij de Unvollendete. Het was de inmiddels oud-plebaan van de kathedraal die me attendeerde op het gedicht uit Das Stundenbuch<\/em> (1905) over de niet te voltooien kathedraal. Ik heb dit gedicht van Rilke eerder aangehaald bij het gedicht ‘Atomen’<\/em> uit de minicyclus over de Medersa Ben Youssef in Marrakesh.*<\/a><\/p>\n

Tja, en dan het onvermijdelijke onderwerp … Zwarte Piet. Ik herhaal hier wat ik op Facebook in besloten kring al heb gezegd naar aanleiding van de afgewogen blog van Ja\u00efr Cijntje: ‘Dit is zo’n discussie waar ik buiten wil blijven, omdat ik de escalatie op z’n zachtst gezegd verontrustend vind. Maar eerlijk is eerlijk … dit is een evenwichtig verhaal [van Ja\u00efr Cijntje]. En als we alles terzijde schuiven – ook de cultuurhistorische argumenten die heel valide (kunnen) zijn – dan gaat het alleen nog maar om de menselijke maat’<\/em>.*<\/a><\/p>\n

In mijn gedicht refereer ik aan archetypen. Hoe sterk dat achteraf voor deze discussie op blijkt te gaan, onthullen twee jonge filosofen in hun artikel over het ‘feest van impliciet racisme’<\/em>.*<\/a><\/p>\n

Is december geen mooie maand om te wijden aan de menselijke maat?<\/p>\n

Alle Menschen werden Br\u00fcder!<\/em>*<\/a><\/p>\n

B.<\/span><\/p>\n

\"Vragen?<\/a>  \"\"<\/p>\n

\n

Bronnen en verdere informatie<\/h3>\n

De * in de tekst hierboven verwijst naar de volgende bronnen (opgemaakt met Zotero<\/a>):<\/p>\n