{"id":640,"date":"2013-12-07T11:51:00","date_gmt":"2013-12-07T10:51:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/?page_id=640"},"modified":"2023-07-30T13:50:41","modified_gmt":"2023-07-30T11:50:41","slug":"ruskin","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/","title":{"rendered":"Ruskin in de nieuwe Bavo"},"content":{"rendered":"\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_89 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Table of Contents<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle tabel met inhoud\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #6c0001;color:#6c0001\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #6c0001;color:#6c0001\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/#Retorische_vraag\" >Retorische vraag<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/#Leeswaarschuwing\" >Leeswaarschuwing<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/#Hoe_zit_het_nu_met_Ruskin_en_de_nieuwe_Bavo\" >Hoe zit het nu met Ruskin en de nieuwe Bavo?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/#Bronnen\" >Bronnen<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Retorische_vraag\"><\/span>Retorische vraag<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Het begon allemaal met een bijna retorische vraag op Twitter, waar een grapje aan vastgeknoopt werd:<\/p>\n<blockquote class=\"twitter-tweet\" lang=\"nl\"><p>Wat doet Ruskin toch bij de nieuwe <a href=\"https:\/\/twitter.com\/search?q=%23Bavo&amp;src=hash\">#Bavo<\/a>? Wie het weet mag het zeggen! <a href=\"https:\/\/twitter.com\/hoogevest\">@hoogevest<\/a>? <a href=\"https:\/\/twitter.com\/search?q=%23repelsteeltje&amp;src=hash\">#repelsteeltje<\/a> (tip: Wikipedia) <a href=\"http:\/\/t.co\/CY2uKMQ2xf\">http:\/\/t.co\/CY2uKMQ2xf<\/a><\/p>\n<p>\u2014 Van Hellenberg Hubar (@Bern4dette) <a href=\"https:\/\/twitter.com\/Bern4dette\/statuses\/405739063803912193\">27 november 2013<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><script src=\"\/\/platform.twitter.com\/widgets.js\" async=\"\" charset=\"utf-8\">\/\/ < ![CDATA[\n\/\/ < ![CDATA[\n\/\/ < ![CDATA[\n\/\/ < ![CDATA[ ToenDaar \/\/ ]]><\/script><br \/>\nDaar kwamen een paar reacties op, zoals:<\/p>\n<blockquote class=\"twitter-tweet\" lang=\"nl\" data-conversation=\"none\"><p><a href=\"https:\/\/twitter.com\/Bern4dette\">@Bern4dette<\/a> Omdat Ruskin zei: &#8220;Alle grote kunst is aanbidding&#8221;<\/p>\n<p>\u2014 van hoogevest (@hoogevest) <a href=\"https:\/\/twitter.com\/hoogevest\/statuses\/405971365196337152\">28 november 2013<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><script src=\"\/\/platform.twitter.com\/widgets.js\" async=\"\" charset=\"utf-8\"><\/script>en:<\/p>\n<blockquote class=\"twitter-tweet\" lang=\"nl\" data-conversation=\"none\"><p>. <a href=\"https:\/\/twitter.com\/Bern4dette\">@Bern4dette<\/a> Ruskin is net als onze Pierre een belangrijke man in de architectuur. Kraak de code: <a href=\"http:\/\/t.co\/crlDYodacK\">http:\/\/t.co\/crlDYodacK<\/a> \u2014 Ton Bongers (@TBongersFlynth) <a href=\"https:\/\/twitter.com\/TBongersFlynth\/statuses\/406135287916793856\">28 november 2013<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p>Zo begon de speurtocht op de sociale media, vooral op Facebook, met allerlei hints en tips. Met name dit bericht riep behoorlijk wat vragen op:<\/p>\n<div id=\"fb-root\">&nbsp;<\/div>\n<p><script>\/\/ < ![CDATA[\n\/\/ < ![CDATA[\n\/\/ < ![CDATA[\n\/\/ < ![CDATA[ (function(d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = \"\/\/connect.facebook.net\/nl_NL\/all.js#xfbml=1\"; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs); }(document, 'script', 'facebook-jssdk')); \/\/ ]]><\/script><\/p>\n<div class=\"fb-post\" data-href=\"https:\/\/www.facebook.com\/photo.php?fbid=635695433147627&amp;set=a.169716983078810.48289.100001215296226&amp;type=1\" data-width=\"550\">\n<div class=\"fb-xfbml-parse-ignore\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/photo.php?fbid=635695433147627&amp;set=a.169716983078810.48289.100001215296226&amp;type=1\">Bericht<\/a> door <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/bern4dette\">Bernadette Van Hellenberg Hubar<\/a>.<\/div>\n<\/div>\n<p>Verbazingwekkend hoe sterk de gevoelens zijn bij mensen die deze film hebben gezien. Nu moet gezegd worden dat dit meesterwerk van Visconti wel heel bijzonder is, met dat tragische einde, omlijst door de muziek van Mahler. Onvergetelijk!<\/p>\n<p>Als je nieuwsgierig bent, kun je nu verder lezen. Maar wie weet, wil je eerst zelf een poging wagen. Dan kun je misschien ook nog wat met deze tip, die je na het voorgaande vast wel kunt plaatsen:<\/p>\n<blockquote class=\"twitter-tweet\" lang=\"nl\"><p>:-) <a href=\"https:\/\/twitter.com\/TBongersFlynth\">@TBongersFlynth<\/a> Zal ik er vanwege de lagune ook nog een stukje Thomas Mann bij doen? <a href=\"http:\/\/t.co\/SkbUtwFAie\">http:\/\/t.co\/SkbUtwFAie<\/a> <a href=\"https:\/\/twitter.com\/search?q=%23Ctrl&amp;src=hash\">#Ctrl<\/a>-F Ja, ja die&#8230;<\/p>\n<p>\u2014 Van Hellenberg Hubar (@Bern4dette) <a href=\"https:\/\/twitter.com\/Bern4dette\/statuses\/406700240683945984\">30 november 2013<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p>Is dit een dwaalspoor of lijkt dat maar zo? Wie zal het zeggen? Iedere aanwijzing is er immers een.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Leeswaarschuwing\"><\/span>Leeswaarschuwing<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Kijk uit: als je nu verder scrolt, komt de oplossing in zicht en dan kun je echt niet meer terug!<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_2691\" style=\"width: 650px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/Plattegrond-uit-Thompson.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2691\" data-attachment-id=\"2691\" data-permalink=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/plattegrond-uit-thompson\/#main\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/Plattegrond-uit-Thompson.jpg?fit=1064%2C665&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1064,665\" data-comments-opened=\"0\" data-image-title=\"Plattegrond van de nieuwe Bavokathedraal (1898)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;&lt;i&gt;De oplossing van het raadsel zit in het zuidertransept. Herkomst: Thompson, De nieuwe kathedrale kerk \u2018St. Bavo\u2019 te Haarlem, na p. 10.&lt;\/i&gt;&lt;\/span&gt;&lt;\/p&gt;\n\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/Plattegrond-uit-Thompson.jpg?fit=640%2C400&amp;ssl=1\" class=\"size-large wp-image-2691\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/Plattegrond-uit-Thompson.jpg?resize=640%2C400&#038;ssl=1\" alt=\"Plattegrond van de nieuwe Bavokathedraal (1898)\" width=\"640\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/Plattegrond-uit-Thompson.jpg?resize=1024%2C640&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/Plattegrond-uit-Thompson.jpg?resize=300%2C187&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/Plattegrond-uit-Thompson.jpg?w=1064&amp;ssl=1 1064w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2691\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"font-size: small;\"><i>De oplossing van het raadsel zit in het zuidertransept. Als je het slakkenhuis hebt gevonden ben je h\u00e9\u00e9l dicht in de buurt (Herkomst: Thompson, De nieuwe kathedrale kerk \u2018St. Bavo\u2019 te Haarlem<a href=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/?page_id=640#noot\" data-cke-saved-href=\"#noot\">*<\/a>).<\/i><\/span><\/p><\/div>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hoe_zit_het_nu_met_Ruskin_en_de_nieuwe_Bavo\"><\/span><span style=\"color: #000000;\">Hoe zit het nu met Ruskin en de nieuwe Bavo?<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Bij het onderzoek naar de nieuwe Bavo speelt met name het artikel van Joseph Cuypers in het tijdschrift <i>Van Onzen Tijd<\/i> (1906\/1907) een belangrijke rol. Het is een stuk dat alleen na lezen, herlezen en nog eens lezen de onderliggende boodschap prijsgeeft die vaak door subtiele formuleringen en zijlijntjes tevoorschijn komt. Bij mijn onderzoek naar de idee\u00ebn van Joseph Cuypers over materiaal en kleur kwam ik onder meer uit bij een passage over het gebruik van verschillende soorten steen bij het triforium in de westwand van het zuidertransept. Hierin staat dat het:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>\u2018[\u2026] in Sint Bavo voor het karakter van de twee toegepaste materialen eene behandeling wenschelijk [is] geweest, die ons ook weer herinnert aan de schilderachtige galerijen van de Venetiaansche paleizen in den geest van het \u201cCa d&#8217;oro\u201d.\u2019<\/em><a href=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/?page_id=640#noot\" data-cke-saved-href=\"#noot\">*<\/a><\/p>\n<p><div style=\"width: 650px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a title=\"John Ruskin [Public domain], via Wikimedia Commons\" href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:The_Casa_d_Oro_Venice_Ruskin.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/d0\/The_Casa_d_Oro_Venice_Ruskin.jpg\/512px-The_Casa_d_Oro_Venice_Ruskin.jpg\" alt=\"The Casa d Oro Venice Ruskin\" width=\"640\" height=\"444\"\/><\/a><p class=\"wp-caption-text\"><i>John Ruskin, Aquarel van het Ca d\u2019oro in Veneti\u00eb. Herkomst Wikimedia Commons.<\/i><\/p><\/div><br \/>\n&nbsp;<a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nieuwe-Bavo-Triforium-transept-Ca-doro-Joseph-Cuypers-Ruskin-Van-Onzen-Tijd-webversie.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"19321\" data-permalink=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/nieuwe-bavo-triforium-transept-ca-doro-joseph-cuypers-ruskin-van-onzen-tijd-webversie\/#main\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nieuwe-Bavo-Triforium-transept-Ca-doro-Joseph-Cuypers-Ruskin-Van-Onzen-Tijd-webversie.jpg?fit=1500%2C1308&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1500,1308\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"nieuwe Bavo, Triforium transept, Ca d&amp;#8217;oro, Joseph Cuypers, Ruskin, Van Onzen Tijd webversie\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nieuwe-Bavo-Triforium-transept-Ca-doro-Joseph-Cuypers-Ruskin-Van-Onzen-Tijd-webversie.jpg?fit=640%2C558&amp;ssl=1\" class=\"wp-image-19321 size-large\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nieuwe-Bavo-Triforium-transept-Ca-doro-Joseph-Cuypers-Ruskin-Van-Onzen-Tijd-webversie.jpg?resize=640%2C558&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"558\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nieuwe-Bavo-Triforium-transept-Ca-doro-Joseph-Cuypers-Ruskin-Van-Onzen-Tijd-webversie.jpg?resize=1024%2C893&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nieuwe-Bavo-Triforium-transept-Ca-doro-Joseph-Cuypers-Ruskin-Van-Onzen-Tijd-webversie.jpg?resize=800%2C698&amp;ssl=1 800w, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nieuwe-Bavo-Triforium-transept-Ca-doro-Joseph-Cuypers-Ruskin-Van-Onzen-Tijd-webversie.jpg?resize=300%2C262&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nieuwe-Bavo-Triforium-transept-Ca-doro-Joseph-Cuypers-Ruskin-Van-Onzen-Tijd-webversie.jpg?resize=768%2C670&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nieuwe-Bavo-Triforium-transept-Ca-doro-Joseph-Cuypers-Ruskin-Van-Onzen-Tijd-webversie.jpg?w=1500&amp;ssl=1 1500w, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/nieuwe-Bavo-Triforium-transept-Ca-doro-Joseph-Cuypers-Ruskin-Van-Onzen-Tijd-webversie.jpg?w=1280&amp;ssl=1 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><br \/>\n<em>Het triforium in het zuidertransept van de nieuwe Bavo, waarbij Joseph Cuypers zich liet inspireren door Venetiaanse galerijen als die van het Ca d\u2019oro. Herkomst foto: Van Onzen Tijd (1906-1907).<\/em><\/p>\n<p>Dit Ca&#8217; d\u2019oro en ook de overige Venetiaanse paleizen dankten hun roem boven alles aan John Ruskin die in 1849 en 1851 Veneti\u00eb al tekenend en aquarellerend doortrok om in de jaren daarna zijn fameuze driedelige werk <i>The Stones of Venice<\/i> (1851-1853) te schrijven. Ruskin maakte zich namelijk ernstig zorgen over de toenmalige bezetting van Veneti\u00eb door Oostenrijk en vreesde voor de verwoesting van het Ca\u2019 d\u2019Oro en het Dogenpaleis door de legers. De Engelsman was dan wel geen voorstander van &#8216;restauratie&#8217; &#8211; in de zin van herstel in nieuwe glorie &#8211; maar vernietiging ging hem te ver. Dat brengt ons vanzelf op de vraag hoe hij als oudheidkundige nu precies tegen het behoud van monumenten aankeek. Ruskin geloofde in vertraagd verval, en nog sterker geloofde hij in de scheppende hand van de tijd. Voor hem was een gebouw pas op zijn toppunt als vier tot vijf eeuwen hun werk hadden gedaan: als de stenen waren ge\u00ebrodeerd en verkleurd, en vol &#8216;schilderachtige&#8217; barsten en groeven zaten. Het summum was wel als de natuur zich in de muren geworteld had. Ondertussen was het wel nodig om het monument in stand te houden, zodat dat hoogtepunt ook bereikt kon worden. En daarom moest je het door de tijd heen nog liever oplappen dan herstellen, laat staan restaureren. Hoe romantisch dit ook klinkt, zo hadden we waarschijnlijk anno nu geen monument meer overgehouden. Toch wordt er tegenwoordig veel meer in de zin van Ruskin gewerkt, dan in zijn tijd.<\/p>\n<div id=\"attachment_671\" style=\"width: 650px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-671\" data-attachment-id=\"671\" data-permalink=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/13-05-bavo-patina_pagina_09-bew\/#main\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg?fit=2557%2C1426&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"2557,1426\" data-comments-opened=\"0\" data-image-title=\"Natuur en architectuur: een schilderachtige verwurging? Collage bvhh.nu 2014.\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg?fit=640%2C357&amp;ssl=1\" class=\"size-large wp-image-671\" title=\"Ruskin, Cuypers, nieuwe Bavo\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg?resize=640%2C356&#038;ssl=1\" alt=\"13-05 Bavo patina_Pagina_09-bew\" width=\"640\" height=\"356\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg?resize=1024%2C571&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg?resize=300%2C167&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg?w=1280&amp;ssl=1 1280w, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg?w=1920&amp;ssl=1 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-671\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"font-size: small;\"><i>Links een illustratie van Ruskin van een gotisch timpaan van de kathedraal van St. Lo uit &#8216;The seven lamps of architecture&#8217; (1849). Let op de varen met name linksboven. Midden het woonhuis van de familie Cuypers in Roermond, dat was overgroeid met klimop. Rechts de inmiddels verdwenen varen in de dwerggalerij van de nieuwe Bavo. Hoe &#8216;schilderachtig&#8217; en &#8216;organisch&#8217; ook, Ruskins visie op het erfgoed was niet altijd even praktisch.<\/i><\/span><\/p><\/div>\n<p>Ruskins werk was buitengewoon populair en werd onder meer gebruikt bij architectenopleidingen als die van Delft, waar Joseph Cuypers was geschoold. Typisch genoeg was (ook) zijn opzichter en latere vennoot Jan Stuyt helemaal weg van Ruskin. Cuypers senior had met de idee\u00ebn van Ruskin kennis gemaakt bij zijn reis naar Engeland in 1862. Daar ontmoette hij architecten die de idee\u00ebn van Ruskin uit zijn<em> Sevens lamps of architecture<\/em> (1849) ge\u00efntegreerd hadden in een nieuwe stijl, de&nbsp;<em>&#8216;structural&#8217;<\/em> of <em>&#8216;constructional<\/em><em> polychromy&#8217;<\/em>.<a href=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/?page_id=640#noot\" data-cke-saved-href=\"#noot\">*<\/a> Deze<em> \u2018polychrome constructie\u2019<\/em>, zoals Joseph Cuypers het begrip vertaalde, is een van de belangrijkste concepten geweest bij het ontwerp van de nieuwe Bavo, waar een prachtige combinatie van verschillende soorten natuur- en baksteen werd gerealiseerd inclusief de terracotta\u2019s.<\/p>\n<div style=\"width: 510px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" \" src=\"http:\/\/architecturaldialogue.files.wordpress.com\/2011\/05\/all-saints-front.jpg?resize=500%2C371\" alt=\"William Butterfield, All Saints, London (1850-1853)\" width=\"500\" height=\"371\"\/><p class=\"wp-caption-text\"><span style=\"font-size: small;\"><i>William Butterfield, All Saints, London (1850-1853), de eerste kerk die werd ontworpen onder invloed van Ruskins \u2018structural polychromy\u2019. Cuypers senior leerde dit type architectuur in 1862 kennen, toen hij zijn collegae in Engeland bezocht<\/i><\/span>.<\/p><\/div>\n<div style=\"width: 510px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/9372417378_dd5debbbef_c.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" \" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/9372417378_dd5debbbef_c.jpg?resize=500%2C375&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"375\"\/><\/a><p class=\"wp-caption-text\"><span style=\"font-size: small;\"><i>De &#8216;polychrome constructie&#8217; van de nieuwe Bavo te Haarlem: ook de geschilderde polychromie van de torenbekroning maakt deel uit van het concept: Joseph Cuypers wilde hiermee het effect van geglazuurde terracotta oproepen. Op dat moment was de industrie technisch gezien nog niet ver genoeg om dit harde materiaal volgens het ontwerp dat hij bedacht had, te produceren. <br \/><\/i><\/span><\/p><\/div>\n<p>Wat me sterk verbaasde is dat Joseph Cuypers Ruskin in dit artikel niet bij name noemt, terwijl hij dat wel doet met andere invloedrijke tijdgenoten zoals: <i>\u2018Viollet le Duc, Semper, Morris, e.a.\u2019<\/i>. Waarschijnlijk valt Ruskin onder de e.a., waardoor bij mij de associatie met Repelsteeltje ontstond (alleen Joseph wist immers hoe hij echt heette) die de puzzelaars volstrekt op het verkeerde been heeft gezet. Dat werd nog erger toen ik vertelde dat Repelsteeltje in de kerk zat te zingen in het Italiaans, of was het Latijns: <em>O domus aurea<\/em>. Dit sloeg uiteraard op Ca&#8217; d&#8217;oro dat eveneens gouden huis betekent. Wel een beetje gemeen, omdat de <em>domus aurea<\/em> in de nieuwe Bavo aan de buitenkant als Mariasymbool is vereeuwigd. Een volgend spoor in de goede richting was de snelkoppeling naar de PDF van het artikel van Joseph Cuypers, waarin het allemaal staat. Dat bracht geen soelaas, dus toen gooide ik het op de overeenkomst tussen Ruskin en Thomas Mann (Veneti\u00eb uiteraard), ondersteund door de foto van Dirk Bogarde in de klassieker <em>&#8216;Dood in Veneti\u00eb&#8217;<\/em>.<\/p>\n<p>Dat zo&#8217;n speurtocht onverwachte resultaten oproept blijkt wel uit de reactie van Stephan van Rijt, de koster van de nieuwe Bavo:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 30px;\"><em>&#8216;Vandaag kreeg ik in handen: HERLEVING van de kerkelijke kunst in katholiek Nederland door Gerard Brom; Toeval? Ruskin wordt genoemd aangaande de Nieuwe Bavo op blz. 349. &#8220;Tussen Cuypers en Berlage stonden beginselen, die Ruskin tevoren had bepaald, toen hij rijke vormen een teken van nederigheid, strakke bouw een teken van hooghartigheid durfde noemen&#8221;. (Ruskin: the stones of venice, vol.II, ch.,VI, &amp; LXXVIII)&#8217;<\/em>. <em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p>Hoezo zijn sociale media oppervlakkig!<\/p>\n<p><a id=\"noot\" name=\"noot\" data-cke-saved-name=\"noot\"><\/a><\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bronnen\"><\/span>Bronnen<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Het teken <strong>*<\/strong> in de bovenstaande tekst verwijst naar bronnen die hierna vermeld worden:<\/p>\n<ul>\n<li>Cuypers, Joseph, \u2018Van hedendaagsche bouwkunst in \u2019t algemeen en de kathedraal van Sint Bavo in \u2019t bijzonder.\u2019, in: <i>Van Onzen Tijd<\/i> 7 (1906-1907), pp. 1-16; 100-116 (i.h.b. p. 3 en p. 103): <a href=\"http:\/\/bit.ly\/Bavo2all\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/bit.ly\/Bavo2all<\/a>.<\/li>\n<li>Leeuwen, Wies (A.J.C.) van, <i>P.J.H. Cuypers architect 1827-1921, <\/i>Zwolle 2007, p. 286 (Engelse reis 1862).<\/li>\n<li>Oxenaar, Aart, <i>P.J.H. Cuypers en het gotisch rationalisme. Architectonisch denken, ontwerpen en uitgevoerde gebouwen 1845-1878<\/i> (dissertatie Universiteit van Amsterdam 2009), Rotterdam 2009, pp. 68-71 (<em>&#8216;structional polychromy&#8217;<\/em> en All saints).<\/li>\n<li>Ruskin, John, <a title=\"Ruskin, The seven lamps of architecture (1849).\" href=\"https:\/\/play.google.com\/store\/books\/details?id=h60aAAAAYAAJ\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><i>The Seven Lamps of Architecture<\/i><\/a> (1ste dr. 1849), pp. 160-163.<\/li>\n<li>Thompson, M.A., <em>De nieuwe kathedrale kerk \u2018St. Bavo\u2019 te Haarlem<\/em>. <em>Bouwgeschiedenis, constructie en symboliek<\/em>, Haarlem 1898, plaat na p. 10.<\/li>\n<li>Wikipedia: <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/John_Ruskin\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/John_Ruskin<\/a><\/li>\n<li>Wikipedia: <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Death_in_Venice_%28film%29\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Death_in_Venice_%28film%29<\/a><\/li>\n<li>Youtube, Gustav Mahler, Vijfde symfonie, deel IV Adagietto, met een compilatie van fragmenten uit Dood in Veneti\u00eb: <a href=\"https:\/\/youtu.be\/4kpJehOi2p4\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/youtu.be\/4kpJehOi2p4<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>De voorgaande gegevens zijn verzameld in het kader van de <a title=\"Nieuwe Bavokathedraal\" href=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/?page_id=16\">waardenstelling<\/a> waarmee ik bezig ben ter voorbereiding van een <a href=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/ad-orientem\/\">boek<\/a> over de restauratie van de nieuwe Bavo. Dit project wordt uitgevoerd in opdracht van de stichting kathedrale basiliek Sint Bavo te Haarlem, in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort, de gemeente Haarlem, Van Hoogevest Architecten te Amersfoort, Judith Bohan Interieur Restauratie te Haarlem, Davique Sierschilderwerk te Moordrecht en Bam Schakel &amp; Schrale (Amsterdam, Roermond).<\/p>\n<p>Verkorte link van dit item: http:\/\/wp.me\/P4eh3s-ak |&nbsp;http:\/\/bit.ly\/1Ot6m76<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Retorische vraag Het begon allemaal met een bijna retorische vraag op Twitter, waar een grapje aan vastgeknoopt werd: Wat doet Ruskin toch bij de nieuwe #Bavo? Wie het weet mag het zeggen! @hoogevest? #repelsteeltje (tip: Wikipedia) http:\/\/t.co\/CY2uKMQ2xf \u2014 Van Hellenberg Hubar (@Bern4dette) 27 november 2013 Daar kwamen een paar reacties op, zoals: @Bern4dette Omdat Ruskin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":671,"parent":3127,"menu_order":159,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"footnotes":""},"tags":[163,3,805,152,153],"class_list":["post-640","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-erfgoedraadsel","tag-joseph-cuypers","tag-nieuwe-bavo","tag-raadsel","tag-ruskin"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ruskin in de nieuwe Bavo - VanHellenbergHubar.org<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wat doet Ruskin toch bij de nieuwe Bavo? Wie het weet mag het zeggen! Erfgoedraadsel vol uitdaging!\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ruskin in de nieuwe Bavo - VanHellenbergHubar.org\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wat doet Ruskin toch bij de nieuwe Bavo? Wie het weet mag het zeggen! Erfgoedraadsel vol uitdaging!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"VanHellenbergHubar.org\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bern4dette\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-07-30T11:50:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2557\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1426\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"9 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/index.php\\\/projecten\\\/nieuwe-bavokathedraal\\\/nieuwe-bavo-verhalen\\\/ruskin\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/index.php\\\/projecten\\\/nieuwe-bavokathedraal\\\/nieuwe-bavo-verhalen\\\/ruskin\\\/\",\"name\":\"Ruskin in de nieuwe Bavo - VanHellenbergHubar.org\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/index.php\\\/projecten\\\/nieuwe-bavokathedraal\\\/nieuwe-bavo-verhalen\\\/ruskin\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/index.php\\\/projecten\\\/nieuwe-bavokathedraal\\\/nieuwe-bavo-verhalen\\\/ruskin\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/11\\\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg?fit=2557%2C1426&ssl=1\",\"datePublished\":\"2013-12-07T10:51:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-07-30T11:50:41+00:00\",\"description\":\"Wat doet Ruskin toch bij de nieuwe Bavo? Wie het weet mag het zeggen! Erfgoedraadsel vol uitdaging!\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/index.php\\\/projecten\\\/nieuwe-bavokathedraal\\\/nieuwe-bavo-verhalen\\\/ruskin\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/index.php\\\/projecten\\\/nieuwe-bavokathedraal\\\/nieuwe-bavo-verhalen\\\/ruskin\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/index.php\\\/projecten\\\/nieuwe-bavokathedraal\\\/nieuwe-bavo-verhalen\\\/ruskin\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/11\\\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg?fit=2557%2C1426&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2013\\\/11\\\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg?fit=2557%2C1426&ssl=1\",\"width\":2557,\"height\":1426,\"caption\":\"Natuur en architectuur: een schilderachtige verwurging? Collage bvhh.nu 2014.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/index.php\\\/projecten\\\/nieuwe-bavokathedraal\\\/nieuwe-bavo-verhalen\\\/ruskin\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Projecten &#038;\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/index.php\\\/projecten\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"De nieuwe Bavokathedraal | KoepelKathedraal Haarlem\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/index.php\\\/projecten\\\/nieuwe-bavokathedraal\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"De nieuwe Bavo in verhalen\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/index.php\\\/projecten\\\/nieuwe-bavokathedraal\\\/nieuwe-bavo-verhalen\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"Ruskin in de nieuwe Bavo\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/\",\"name\":\"VanHellenbergHubar.org\",\"description\":\"Kunst, cultuur &amp; erfgoed\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/#organization\",\"name\":\"VanHellenbergHubar.Org\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i1.wp.com\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/11\\\/BVHH_logo_basis1-kleiner.png?fit=456%2C506&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i1.wp.com\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2015\\\/11\\\/BVHH_logo_basis1-kleiner.png?fit=456%2C506&ssl=1\",\"width\":456,\"height\":506,\"caption\":\"VanHellenbergHubar.Org\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vanhellenberghubar.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/bern4dette\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/Bern4dette\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/bernadettevanhellenberghubar\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/vanhellenberghubar\\\/\",\"https:\\\/\\\/nl.pinterest.com\\\/bern4dette\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCYTa5JeAX_BImf33KUQDBYA\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ruskin in de nieuwe Bavo - VanHellenbergHubar.org","description":"Wat doet Ruskin toch bij de nieuwe Bavo? Wie het weet mag het zeggen! Erfgoedraadsel vol uitdaging!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Ruskin in de nieuwe Bavo - VanHellenbergHubar.org","og_description":"Wat doet Ruskin toch bij de nieuwe Bavo? Wie het weet mag het zeggen! Erfgoedraadsel vol uitdaging!","og_url":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/","og_site_name":"VanHellenbergHubar.org","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bern4dette","article_modified_time":"2023-07-30T11:50:41+00:00","og_image":[{"width":2557,"height":1426,"url":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"9 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/","url":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/","name":"Ruskin in de nieuwe Bavo - VanHellenbergHubar.org","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg?fit=2557%2C1426&ssl=1","datePublished":"2013-12-07T10:51:00+00:00","dateModified":"2023-07-30T11:50:41+00:00","description":"Wat doet Ruskin toch bij de nieuwe Bavo? Wie het weet mag het zeggen! Erfgoedraadsel vol uitdaging!","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg?fit=2557%2C1426&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/13-05-Bavo-patina_Pagina_09-bew.jpg?fit=2557%2C1426&ssl=1","width":2557,"height":1426,"caption":"Natuur en architectuur: een schilderachtige verwurging? Collage bvhh.nu 2014."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/ruskin\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Projecten &#038;","item":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"De nieuwe Bavokathedraal | KoepelKathedraal Haarlem","item":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"De nieuwe Bavo in verhalen","item":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Ruskin in de nieuwe Bavo"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/#website","url":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/","name":"VanHellenbergHubar.org","description":"Kunst, cultuur &amp; erfgoed","publisher":{"@id":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/#organization","name":"VanHellenbergHubar.Org","url":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i1.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/BVHH_logo_basis1-kleiner.png?fit=456%2C506&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i1.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/BVHH_logo_basis1-kleiner.png?fit=456%2C506&ssl=1","width":456,"height":506,"caption":"VanHellenbergHubar.Org"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/bern4dette","https:\/\/x.com\/Bern4dette","https:\/\/www.instagram.com\/bernadettevanhellenberghubar\/","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/vanhellenberghubar\/","https:\/\/nl.pinterest.com\/bern4dette\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCYTa5JeAX_BImf33KUQDBYA"]}]}},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":6996,"url":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/bavo-kunst\/","url_meta":{"origin":640,"position":0},"title":"Kunst met een kleine en een grote K in de nieuwe Bavo","author":"Bernadette van Hellenberg Hubar","date":"5 december 2015","format":false,"excerpt":"Eind november 2015 ben ik gestart met een serie over kunst met een kleine en een grote K voor de Faceboekpagina van de nieuwe Bavo en het platform if then is now. Er valt voor een verhalenverteller zoveel te doen bij de kathedraal, zelfs als je klaar bent met de\u2026","rel":"","context":"In \"A.J. Callier\"","block_context":{"text":"A.J. Callier","link":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/tag\/a-j-callier\/"},"img":{"alt_text":"Stairway to heaven. Ontwerp Sarah Dikker. Constructie Van Hoogevest Architecten. Foto Bram Bos, Vocoza Kamerkoor 2016.","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Flora-in-steen-Gslide-cirkel.png?fit=899%2C903&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Flora-in-steen-Gslide-cirkel.png?fit=899%2C903&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Flora-in-steen-Gslide-cirkel.png?fit=899%2C903&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Flora-in-steen-Gslide-cirkel.png?fit=899%2C903&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":4721,"url":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/homo-ludens\/mooiste-erfgoedverhaal\/","url_meta":{"origin":640,"position":1},"title":"Het mooiste erfgoedverhaal &#8230;?","author":"Bernadette van Hellenberg Hubar","date":"16 november 2014","format":false,"excerpt":"Het mooiste erfgoedverhaal? Dat zou ik je graag cadeau willen doen. Maar als je gaat zoeken voel je je in een winkel vol lekkere kaasjes (of zo je wil, bonbons): er is geen beginnen aan! Er zijn er zoveel! Daarom houd ik het hier eenvoudig. Ik heb een keuze gemaakt\u2026","rel":"","context":"In &quot;Erfgoedverhaal&quot;","block_context":{"text":"Erfgoedverhaal","link":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/category\/erfgoedverhaal\/"},"img":{"alt_text":"Ruskin Dirk Bogarde mooiste erfgoedverhaal","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/000079-Ruskin-Dirk-Bogarde.jpg?fit=622%2C437&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/000079-Ruskin-Dirk-Bogarde.jpg?fit=622%2C437&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/000079-Ruskin-Dirk-Bogarde.jpg?fit=622%2C437&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":2615,"url":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/homo-ludens\/erfgoedproducties\/erfgoedraadsels\/","url_meta":{"origin":640,"position":2},"title":"Erfgoedraadsels te kust en te keur","author":"Bernadette van Hellenberg Hubar","date":"5 juli 2014","format":false,"excerpt":"Op deze pagina vind je een beknopt overzicht van de erfgoedraadsels met hun verkorte link. Een paar ervan zijn behoorlijk eenvoudig, maar er zitten ook echter breinbrekers bij: Als er toch iets raadselachtig is, dan wel een labyrint. Waar zit Ruskin in de nieuwe Bavo? | http:\/\/wp.me\/P4eh3s-ak Een merkwaardig teken\u2026","rel":"","context":"In &quot;Erfgoedproducties&quot;","block_context":{"text":"Erfgoedproducties","link":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/category\/erfgoedproducties\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Erfgoedraadsel-Servaaskerk.-Wat-klauwt-daar-Ook-op-Flickr.png?fit=697%2C666&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Erfgoedraadsel-Servaaskerk.-Wat-klauwt-daar-Ook-op-Flickr.png?fit=697%2C666&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Erfgoedraadsel-Servaaskerk.-Wat-klauwt-daar-Ook-op-Flickr.png?fit=697%2C666&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":1697,"url":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-sociale-media\/","url_meta":{"origin":640,"position":3},"title":"De nieuwe Bavo in video | Greep uit de sociale media","author":"Bernadette van Hellenberg Hubar","date":"24 mei 2014","format":false,"excerpt":"Benieuwd hoe de nieuwe Bavo het in de sociale media deed tijdens de jaren dat ik aan het boek werkte? Neem dan een kijkje bij de selectie hieronder. You tube Met deze opname van een drone - gemaakt door\u00a0Teun Kelting - krijg je een prachtig beeld van de nieuwe Bavokathedraal.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Nieuwe Bavo&quot;","block_context":{"text":"Nieuwe Bavo","link":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/category\/projecten-2\/nieuwe-bavo\/"},"img":{"alt_text":"Moza\u00efek Anton Molkenboer O.L. Vrouwe van Vrede in de nieuwe Bavo. Foto bvhh.nu 2013.","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Bavo-Molkenboer-15-juli-13.jpg?fit=600%2C800&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Bavo-Molkenboer-15-juli-13.jpg?fit=600%2C800&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Bavo-Molkenboer-15-juli-13.jpg?fit=600%2C800&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":4388,"url":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/bavo-boven-kerstkapel\/","url_meta":{"origin":640,"position":4},"title":"Boven de Kerstkapel \u2192","author":"Bernadette van Hellenberg Hubar","date":"6 oktober 2014","format":false,"excerpt":"Maria, de zuster van Mozes en Jozef, de onderkoning van Egypte met de os en de ezel achter zich, op de Kerstkapel van de nieuwe Bavo te Haarlem. De beelden zijn ontworpen door Joseph Cuypers en uitgevoerd door de kunstwerkplaatsen te Roermond (1898). Dit is een doorverwijspagina, dus om verder\u2026","rel":"","context":"In &quot;Alberdingk Thijm&quot;","block_context":{"text":"Alberdingk Thijm","link":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/category\/onderzoek\/alberdingk-thijm\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Bavo-bvhh-27-aug-13-24-Large.jpg?fit=1200%2C900&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Bavo-bvhh-27-aug-13-24-Large.jpg?fit=1200%2C900&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Bavo-bvhh-27-aug-13-24-Large.jpg?fit=1200%2C900&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Bavo-bvhh-27-aug-13-24-Large.jpg?fit=1200%2C900&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Bavo-bvhh-27-aug-13-24-Large.jpg?fit=1200%2C900&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":4065,"url":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/projecten\/nieuwe-bavokathedraal\/nieuwe-bavo-verhalen\/glans-bavo\/","url_meta":{"origin":640,"position":5},"title":"Glans in de nieuwe Bavo *","author":"Bernadette van Hellenberg Hubar","date":"19 september 2014","format":false,"excerpt":"Met \u00e9\u00e9n klik op de afbeelding ga je naar ... Dit is een doorverwijspagina naar de post Glans in de nieuwe Bavo. Het mooie van deze ontdekking die daar beschreven wordt, is dat ze opnieuw bevestigt hoe belangrijk glans in het concept van Joseph Cuypers voor de kathedraal was. B.","rel":"","context":"In &quot;Alberdingk Thijm&quot;","block_context":{"text":"Alberdingk Thijm","link":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/category\/onderzoek\/alberdingk-thijm\/"},"img":{"alt_text":"Klik om door te gaan naar 'Glans in de nieuwe Bavo'.","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/16621043672_01f0ef7df0_b.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/16621043672_01f0ef7df0_b.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.vanhellenberghubar.org\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/16621043672_01f0ef7df0_b.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]}],"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/640","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=640"}],"version-history":[{"count":85,"href":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/640\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19323,"href":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/640\/revisions\/19323"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3127"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/671"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanhellenberghubar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}